Je kunt meer dan je denkt. In ons hoofd zitten onze beperkingen. Daar denken we dat iets niet kan. Daarom helpt het om niet te denken maar te doen. Niet te denken of je iets doet (dan slaat de twijfel toe), wel hoe je het doet (daar kun je je hoofd goed bij gebruiken). En niemand hoeft het alleen te doen. Al kunnen we ons wel alleen voelen. En vanuit dat gevoel denken we dat we er alleen voor staan. Dat we het niet kunnen, soms zelfs het leven niet aan kunnen. Dat we hulp nodig hebben. Klopt. Niemand kan het alleen, we hebben elkaar nodig. We hebben behoefte aan de ander. We hebben behoefte aan nabijheid. We hebben behoefte aan liefde. En wie geeft die liefde? De ander. We worden gelukkig van andere mensen. Zoals we er ook ongelukkig van kunnen worden. Als onze liefde niet wordt beantwoord.
Hier lees je de rest van het verhaal, een gesproken column.
Eind september werd ons huwelijk volwassen: we waren 21 jaar getrouwd. Eenëntwintig (!) jaar lang, en lang niet altijd gelukkig. Maar ik ben wel gelukkig dat we nog steeds getrouwd zijn.
Dat zit zo. Mijn vrouw zegt tegen mij: ‘Ik ben jouw spiegel.’ Alleen al mij niet tegen die uitspraak verzetten is een hele klus - dat vergt heel wat bewustzijn. En dan nog al mijn verzet tegen de beelden die ik zie - in de spiegel die ze me voorhoudt. Wat ze me voorspiegelt, denk ik vaak in eerste instantie.
Misschien is liefde wel dat je degene die jou de spiegel voorhoudt niet vervloekt, maar dankt. Soms lukt me dat, maar vaak ook niet - domweg omdat die spiegel niet mijn zorgvuldig opgebouwde zelfbeeld toont. Dan verzet ik mij en ga ik volop in de weerstand.
Mijn vrouw ondertussen wil niets liever dan dat ik samenval met mezelf, met wie ik in wezen ben - en niet mijn zelfbeeld loop te spelen. Maar dat zelfbeeld is nou net waar ik aan gehecht ben - dat ken ik goed, want ik heb het zelf met veel moeite in elkaar gezet. Af en toe denk ik dat zij beter weet wie ik echt ben dan ik zelf.
In die 21 jaar ben ik me gaan realiseren dat ik in mijn relatie 1. in een lachspiegel kijk (en mezelf zie, maar er vaak zelf niet om kan lachen) en 2. met een schaduwgevecht bezig ben (en ik dacht aanvankelijk nog met de schaduw van m’n partner - maar wat blijkt? het is mijn eigen schaduw!).
Als je dat doorhebt hoef je ook niet naar een ander om daar hetzelfde spel mee te gaan spelen. Tenzij je van spelletjes houdt die nergens over gaan (behalve dan je eigen onvermogen om jezelf onder ogen te zien). Blijf dan vreemdgaan, ga door met scheiden.
Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het vinden van balans en rust in jezelf. Een relatie kan je helpen die te vinden - als je naar je partner wilt luisteren tenminste. En ophoudt te denken dat het aan die ander ligt. Want je kijkt in de spiegel, en je vecht met je schaduw.
Steve Jobs is dood. Dat voelt naar.
Gelukkig zijn z’n ideeën nog springlevend.
Hier is ie nog een keer, zijn Stanford Commencement Speech 2005.
“Your time is limited, so don’t waste it living someone else’s life. Don’t be trapped by dogma - which is living with the results of other people’s thinking. Don’t let the noise of other’s opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.”
Hier de volledige tekst van zijn toespraak.
“Stay Hungry. Stay Foolish.”
“Wie zich rot voelt, moet gewoon eens Mies nadoen. Voor de spiegel gaan staan, stralen, met je schouders op en neer bewegen alsof je heel erg moet lachen en zeggen: lieve lieve mensen. Je voelt je dan meteen beter.”
– Sanne Wallis de Vries, over het nadoen van Mies Bouwman
Misschien ken je ze al: de stille filmpjes. Filmpjes van een minuut, zonder geluid. Je kijkt naar een langsscherende meeuw, of een rondjesdraaiende vlieger, of op en neer bewegende bovenleidingen. En er is niets te horen.
Verschrikkelijk saai dus. Niets aan. En daarom leuk. Vooral als je je even helemaal concentreert. Op de beweging, die soms ook ontbreekt. Op wat er beweegt, en dat probeert te volgen.
Dan duurt het filmpje ook langer dan je denkt, en tegelijkertijd vliegt de tijd voorbij. Inderdaad, even eruit door er helemaal in te gaan. Lijkt wel meditatie.
Afspeeltip voor wie Alle Dagen Heel Druk is: zet alle filmpjes tegelijk aan en scroll dan op en neer. Word je rustig van.
parijs, augustus 2011
met aandacht zet ze koffie,
en met aandacht schenkt ze die in -
met aandacht wordt het beter, weet ze
het beeld trekt op zijn beurt mijn aandacht
en ik maak een kiekje - later zie ik pas:
het melkmeisje, johannes vermeer
een en al aandacht
meer kikkekiekjes vind je hier
Commercial break.
All Missing Pieces gaat toeren. Ze spelen door het hele land*.
*) Klik in deze link ‘All Missing Pieces’ aan voor de agenda)
Twee maanden lang, van september tot begin oktober.
Inmiddels zeventien 18 optredens in evenveel steden.
Het barst los op vrijdag 9 september in Nijmegen.
Je kunt erbij zijn. Meestal gratis en voor niets.
‘Waar is het feestje? Bij jou is het feestje!’
November 1988 stond ik ’s nachts bij de Berlijnse Muur. Het was koud en donker. Kale wachttorens, onneembaar en naargeestig. Er ging ineens een telefoon. Zo’n ouderwets geluid, dat iedereen nu als ringtoon heeft - maar dan vele malen indringender. Ik schrok me rot. Als iemand me toen gezegd had: ‘Over een jaar staan op deze muur mensen te dansen’ had ik het niet geloofd. Gaatje in je hoofd. Precies een jaar later was het zover. Genoeg kritische massa, het was niet meer te houden. Precies wat nu in de Arabische wereld gebeurt. Dat leek tot voor kort ook niet mogelijk.
Ongeveer elke tien, elf, twaalf jaar gebeurt er ‘iets’ dat verband houdt met losmaken, opstand, bevrijding. Het is steeds een beweging van onderaf. Machthebbers zonder gezag of legitimiteit liggen onder vuur. Mensen gaan de straat op, (een deel van) de wereld staat even in vuur en vlam. Verhitte strijd die op sympathie van velen kan rekenen: het zijn vaak idealen die aanstekelijk werken.
Sinds het midden van de negentiende eeuw weten we dat de zonneactiviteit een cyclus van ruim elf jaar kent: de zonnevlekken. Dan slaan enorme vlammen uit de zon richting aarde. De afgelopen vijftig jaar gebeurde dat midden jaren veertig, tweede helft jaren vijftig, eind jaren zestig, eind jaren zeventig, eind jaren tachtig/begin jaren negentig en in de eerste jaren van deze eeuw. En nu weer.
Gemiddeld elke elf jaar is er verhoogde zonneactiviteit en ongeveer elke elf jaar maken we een periode van verhoogde politieke activiteit mee. ‘Zomaar, ineens.’ Aanstekelijk activisme, gevoed door idealen van vrijheid en onafhankelijkheid. En niet alleen het ritme van elf jaar komt overeen, ook de tijdsmomenten lopen synchroon. De politieke stormen woeden in dezelfde jaren als de zonnestormen.
[Dit is een sterk bekorte versie van een artikel dat in het juli/augustus-nummer van Spiegelbeeld verscheen. In de uitgebreide versie is het voorzien van vele voorbeelden, inclusief 9/11. Hier vind je het in zijn geheel.]
Begin april ben ik met mezelf en m’n rugzak van Sittard naar Mesch (onder Maastricht) gelopen. Het Pelgrimspad - onderdeel van de Jacobsroute die uitkomt in Santiago de Compostela. Door het Zuid-Limburgse heuvelland, net buitenland. Ik heb iets geleerd – wat ik allang wist, maar blijkbaar ook weer vergeten was…
Ik hoef me geen zorgen te maken. En ik hoef echt niet alles te weten en er is altijd wel ergens hulp in de buurt - er zijn zoveel mensen van goede wil. Slapen bij mensen thuis, vaak zelf wandelaars. Overal hartelijk ontvangen. ‘Wil je mee eten?’ Boterhammen en drinken meekrijgen voor overdag. Op een kletsnatte dag de lekkerste-aspergesoep-ooit in een gesloten hotel. Tips voor de volgende overnachting.En tenslotte een vriend die een paar uur voordat hij in Maastricht een conferentie gaat leiden in de auto stapt (‘Waar ben je?!’) en me met uitgespreide armen tegemoet komt lopen, naar me luistert en hoort wat deze dagen me gebracht hebben…
Ik heb er vertrouwen van gekregen. Vertrouwen in het leven – in anderen en mezelf. In God, het lot, de voorzienigheid – hoe je het wilt noemen. En de wetenschap dat als ik m’n kop maar gebruik ik met een gerust hart kan vertrouwen op m’n gevoel en m’n intuitie.
Dat was mijn ‘life changing experience’. Daarvoor hoef je niet te pelgrimeren in Spanje, het kan ook dichterbij 
En ik kwam op de volgende gedachte: ‘Als ik God was, en ik zou merken dat André zich nog steeds zorgen maakt, of hem nog horen tobben of klagen, dan zou ik ‘em mooi een tijdje laten bungelen.’
NB - Wandelkiekjes vind je hier: dag 1, dag 2, dag 3, dag 4, dag 5.
Niemand zit te wachten op verandering. Ondertussen is verandering de enige constante in ons leven. Wat is dat toch, dat we het zo graag bij het oude willen houden? Waarom die weerstand en dat verzet tegen iets nieuws en wat anders? Heel eenvoudig, je weet wat je nu hebt maar je hebt geen idee van wat je krijgt.
En hoe beter je het hebt, des te lastiger is het om los te laten wat je verworven hebt. Sterker nog, hoe beter je het hebt, hoe steviger je dat vast wilt houden, het behouden - daar word je behoudend van. En daar komt nog bij, hoe ouder hoe minder bewegelijk, en niet alleen fysiek, ook mentaal.
Allemaal heel menselijk, en helemaal begrijpelijk – maar wat moet je ermee, wat nu? Simpel, de wereld verandert, en er zit weinig anders op dan mee te veranderen. Misschien is het een idee om verandering te zien als beweging. Dat klinkt al minder bedreigend: Kom in beweging.
Blijft de vraag: Waarom zou je bewegen? Omdat beweging iets goeds oplevert misschien? Daar heeft juist iedereen ervaring mee. Door je bewust te worden van wat beweging je ooit gebracht heeft, hoef je minder op te zien tegen een volgende nieuwe stap, de beweging die zich aandient, die nu van je wordt gevraagd.
‘Oh ja, toen heeft het me ook wat gebracht, iets waar ik niet op rekende. Ik vroeg er niet om, maar achteraf bleek het een zegen.’ Daar kan iedereen over meepraten. Wat is jouw voorbeeld? Welk bewegen bleek een zegen?
