Categorieën

Een ijsvogel gezien! Wist ik veel… Loop te genieten in het bos, heb net de laatste woorden gesaved van de eerste versie van m’n nieuwe boek. Het boek gaat over transformatie. Voel me tevreden, en opgelucht. Het is gelukt, de boog is gemaakt.

Het is vrijdagmiddag en ik slenter over Sorghvliet, een ommuurde oase, midden in de stad. Ik zie het Catshuis liggen en denk aan Jan Peter Balkenende. Die is nog druk bezig, persconferentie enzo. Zo hebben we allemaal onze hobbies.

Sta voor me uit te dromen boven het water, op een bruggetje over de beek. Zoals wel vaker in dit sprookjesbos. Zie iets blauws in een boom. Aan iets groens ben ik onderhand wel gewend, dat zijn die schreeuwerige papegaaien. Maar iets blauws?

Pak m’n telefoon - die eigenlijk een camera is - en druk op de knop. Maar ik heb ‘em net, en snap ‘em nog niet. Hij staat op filmen. Resultaat: een vaag filmpje van een seconde. Gelukkig barst het van scherpe foto’s van ijsvogels.

Want dat kleine blauwe vogeltje blijkt een ijsvogel te zijn. Die naam schiet me te binnen maar ik denk: dat kan niet, die zijn toch zeldzaam? Nog nooit een gezien, weet niet hoe ‘ie er uit ziet. Thuis biedt een vogelgidsje uitkomst.

Maar voorlopig sta ik m’n ogen uit te kijken. Wat een mooi beestje. En snel! Hij schiet onder het bruggetje door. Het zonlicht weerkaatst op z’n kop, rug en staart. Een blauwe pijl. Probeer hem te volgen. Steeds duikt ‘ie weer op.

Als hij op een tak boven het water zit zie ik dat z’n voorkant oranje is. Met de zon erop wordt het goud. Een oogverblindende combinatie: het blauwste blauw met glanzend goud. Een koninklijk vogeltje. Met een hele gekke hoge piep.

Een paar dagen later geef ik een workshop: Kein Keloel, storytelling over dagelijkse spiritualiteit. Ik vertel als afsluiting mijn ijsvogel-belevenis. Wat dat met me doet, hoe het me op een wonderlijke manier raakt… Niet van deze wereld.

Weer een paar dagen later krijg ik een mail van een van de deelnemers. Hij stuurt iets mee over de metafysische betekenis van de ijsvogel. ‘IJsvogel-energie heeft een diepgaande, transformerende uitwerking.’

Dat is grappig. Ik rond de eerste fase van mijn boek af en zie voor het eerst van mijn leven een ijsvogel. Een dier dat staat voor transformatie. Waar mijn boek over gaat. ‘Toeval bestaat niet.’ Wie zei dat ook alweer?

Op Beleef de lente kun je met een webcam van de Vogelbescherming live een ijsvogelpaartje bekijken. Soms zitten ze vlak voor de lens. Het paartje doet wat je van een paartje mag verwachten: ze paren, en bouwen een nest.

En wat blijkt bij navraag? Er zit een paartje in Park Sorghvliet, met elk jaar een jong. Een van de boswachters, mevrouw Hetty Mos - mooie naam voor een boswachter, nomen est omen - blijkt een van de twee te hebben gefotografeerd. Hier staat ‘ie.

Het is bijna Pasen, opstanding. Maar eerst nog Goede Vrijdag, kruisiging. En de kus van Judas, het verraad dat het lijdensverhaal in gang zet.

Afgelopen zomer schreef ik Een ander evangelie van Judas. De redactie van Zinweb heeft mijn kijk op Judas nu - met doorklik - geplaatst op Zinweb E-zine.

Hun nieuwe kop, Vrijheid zit in jezelf, heb ik met plezier overgenomen. Klik en lees maar.

Fijne Pasen!

Denk je net dat over business alles wel gezegd is… En kun je het woord spiritualiteit inmiddels niet meer horen… Verzint iemand business spiritualiteit!

Hoe kom je er op?! Het is in ieder geval vindingrijk. Een soort co-creatie. Heel eigentijds. Een onvermoede combi. De Senseo van Nijenrode.

Toch zou Business Spiritualiteit, BS, net zo’n schaamlap kunnen worden als MVO, Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Wat een overigens een vermakelijke term is: het gros van het ondernemen is maatschappelijk onverantwoord?

Je ziet het al voor je, in de boardroom, op de communicatie-afdeling: ‘Doe er wat BS bij, dat staat wel lekker. Dat doet het vast goed in de pers. Leuk voor het jaarverslag. Dan laten we zien dat we niet alléén met aandeelhouderswaarde bezig zijn. Bij ons gelden ook andere waarden! Spi-ri-tu-a-li-teit. Moeilijk woord, dat wel.’

Spiritualiteit kun je niet kopen. Erover praten helpt ook niet. Spiritualiteit moet je doen. Dan hoef je het ook niet meer zo te noemen. Of het er over te hebben.

Juist niet, want over spiritualiteit praten brengt het verder weg. Praten kan het zo weer ontkrachten. Hoewel er natuurlijk volop dingen gebeuren die de moeite waard zijn en weer inspirerende verhalen opleveren. Verhalen van alle tijden.

Deze week is het toevallig ook Goede Week. Die begon afgelopen zondag met Palmzondag. Maandag was de dag van de tempelreiniging. Op die dag smijt Jezus van Nazareth eigenhandig de geldwisselaars en de handelaren de tempel van Jeruzalem uit.

Met hun handel binnen de tempelmuren ontheiligen zij volgens Jezus de gewijde grond van deze heilige plaats. De man die vrede predikt en die liefde leeft doet wat er volgens hem gedaan moet worden: vertoornd gooit hij de commercianten eruit.

‘Dat zouden meer mensen moeten doen!’

Zoals de Haagse antroposofische huisarts die een paar Turkse mannen bij kop en kont pakt en hen zijn praktijk uitgooit als ze met veel kabaal zijn spreekkamer binnendringen omdat ze niet op hun beurt willen wachten.

Of de CEO die ondanks de torenhoge winsten van zijn bedrijf mensen durft te ontslaan omdat het werk dat ze doen er niet meer is en ze voor ander werk niet geschikt zijn. Tenminste, als hij het hen ook zelf durft te vertellen en uit kan leggen.

Of de volkszanger die alleen maar optreedt als alles tot in de puntjes geregeld is, er een echt groot orkest zit en de show er zo goed en mooi mogelijk uitziet.

Of de moeder die grenzen durft te stellen en tegen haar kind durft te zeggen, of beter: met haar kind durft te bespreken, hoe laat het thuis komt in het weekend.

Of de manager die tegen iedereen dagelijks precies durft te zeggen waar het op staat - onder het motto: ‘Ik ben niet hard, ik ben duidelijk!’ - en daardoor nauwelijks functioneringsgesprekken hoeft te voeren. Want dat gebeurt de hele dag door.

Of de voetbalcoach die het aandurft om de publieksfavoriet niet op te stellen omdat hij vindt dat de houding van de sterspeler niet past binnen het spelidee dat hij voor ogen heeft.

Of de ambtenaar die ‘Nee’ durft te zeggen tegen zijn of haar minister die in de Kamer of bij de media wil scoren met onuitvoerbaar, maar politiek o zo correct beleid.

Durven zeggen hoe het zit. Confronteren. Op een eerlijke manier. Met respect, liefdevol. Wel een opvatting, maar zonder te veroordelen. En zonder (verborgen) agenda.

Je bepalen tot jezelf. Doen wat jij te doen hebt. Je uitspreken, en een ander durven aanspreken - voor zover het jou aangaat. Je met je eigen zaken bemoeien.

Nergens bang voor zijn. Niemand napraten. Jouw waarheid leven. Dagelijks, thuis en op het werk: als je zaken doet, terwijl je onderneemt. Doen wat je zegt, zeggen wat je doet. Sporen…

Als dat is waar business spiritualiteit over gaat dan lijkt het me een goed idee. Niet praten maar doen.

Gerard Reve zei het al: ‘Geen gelul!’ Of op z’n voetbals, net als Ernst Happel: ‘Kein Keloel!’

Column uitgesproken op het seminar Verbindend Leiderschap ter gelegenheid van het verschijnen van het tweede nummer van Business Spiritualiteit Magazine Nijenrode (met daarin weer een andere column, AH Erlebnis)

Laatst zeg ik over iemand tegen de kinderen: ‘Die is al heel oud’. ‘Hoe oud dan?’ ‘Eind vijftig.’ Ze liggen in een deuk van het lachen. Ik bedoel oud vanuit hun perspectief. Ze denken dat ik niet in de gaten heb hoe oud ik ben. Wat misschien wel zo is.

Oude mensen. Daar gaat de boekenweek over. Oude mensen zijn ineens helemaal in. Hun koppen kunnen niet verweerd genoeg zijn. De babyboomers laten weer eens zien hoeveel vertrouwen ze in zichzelf en hun eigen generatie hebben: zodra ze zelf oud zijn is het hip. Vinden zij. En daarmee is het zo. Jaloersmakend zelfbewustzijn.

(foto Frodo Janssen)

A.L Snijders is 70 jaar. Volgens steeds meer mensen de onbekendste schrijver van Nederland. Zolang het duurt dus. Nu nog een schrijver’s schrijver. Tommy Wieringa is zijn grootste fan en noemt hem ‘de meester van het eenharig penseel’.

Eind 2006 verscheen - hoe kom je er op? - Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk. Het zijn 336 zkv’s, zeer korte verhalen (meestal nog geen bladzij lang), een nieuw en zelf verzonnen genre. Naar zijn zeggen zijn het even zoveel mislukte pogingen om een roman te schrijven.

Maar roman of geen roman, wat kan deze man schrijven… En wat houdt hij van taal! Dit is een liefhebber. Zijn zkv’s schrijft hij bijna dagelijks. Hij stuurt ze per e-mail aan wat vrienden en bekenden. Zijn stijl is even onmiskenbaar als onnavolgbaar. ‘Geserreerd’ heet het geloof ik. Kort, droog, met humor, liefdevol en nooit sentimenteel. Hou je van Nescio, Elsschot, Reve, Campert? Lezen dan die man!

Maarten Moll van het Parool een interviewde hem ter gelegenheid van het verschijnen van Heimelijke vreugde I, zijn nieuwe boek. Dit keer een verzameling columns - plus de begeleidende brieven aan de hoofdredacteur - die hij in de jaren ‘90 schreef voor regionale dagbladen in de streek waar hij woont, achter de IJssel.

En hier, uit hetzelfde Parool, een verse zkv van de meester zelf. Geniet, het is boekenweek!

Jaartallen

In 1912 valt mijn moeder in de Van Eeghenstraat van driehoog uit het raam. Haar moeder komt de kamer binnen en ziet dat het eenjarige meisje op de vensterbank is geklommen en tegen de hor leunt. De hor valt naar buiten en het kind erachteraan.

Hoewel haar moeder verlamd is van schrik, rent ze naar beneden. Haar dochter is ongedeerd, ze heeft geen schrammetje, zoals men in zulke gevallen zegt. De hor heeft de straat eerder bereikt dan het kind, is teruggesprongen en heeft haar val gebroken.

Op 14 januari 2008 parkeer ik mijn auto om half twee ’s middags in de Van Eeghenstraat en fiets ik naar het Blauwe Theehuis in het Vondelpark, waar ik een afspraak heb met een fotograaf. De fotograaf is ook op de fiets, we zetten ze tegelijk vast aan het hek. We kennen elkaar niet, twee vreemden. Pas bij het theehuis ziet hij dat ik ik ben, en zie ik dat hij hij is.

Het theehuis is in 1936 gebouwd, een jaar voor mijn geboorte. Het is guur en regenachtig weer, ik heb mijn wollen muts op. Hij maakt de foto’s. Hoofd iets hoger, nee, ietsje terug, nu omdraaien, kijkt u maar in de richting van de Van Eeghenstraat. Ik kijk en denk welk raam. Ik zeg tegen de fotograaf: Daar is mijn moeder in 1912 uit het raam gevallen.

Als hij klaar is, fiets ik naar Vertigo (Duizeling), waar ik koffie drink. Ik denk aan mijn dode moeder, wat zou er van haar geworden zijn?

A.L. Snijders

Maandag 21 januari 2008. De eerste dag dat ik - na veel sorteren etc - echt ga zitten om te schrijven aan m’n nieuwe boek. ’s Morgens om zeven uur zit ik achter m’n iBook. En buiten zingt een merel. Huh?! In het donker, in januari? De natuur van slag? Is dit nou klimaatverandering? Ik zet de deur open en de kachel hoog. Niet erg CO2-neutraal. Wel erg mooi. Ik geniet van de merel in de dakgoot van de achterburen.

Een van de kinderen heeft een project voor maatschappijleer. ‘Help jij wel eens iemand?’ leest hij hardop voor. Ik zie hem denken: Help, ik help nooit iemand! ‘Ik geloof het niet…’ zegt hij, een beetje beteuterd, ook wat geschrokken. Want de impliciete boodschap is duidelijk: Gij zult helpen. Dan zie ik hem verder denken. En opklaren. ‘Ik maak muziek… En daar worden mensen blij van!’ Opgelost.

Let op. Hij zegt niet: ‘Daar maak ik mensen blij mee.’ Daar doet hij het niet voor. Mensen mogen zelf weten wat ze ervan vinden, en of ze er misschien blij van worden. Er zijn mensen die er blij van worden. Maar hij doet het er niet om. Hij maakt muziek omdat hij dat wil, omdat hij graag muziek wil maken. Dat is alles.

Even later lees ik iets dat Anselm Grün heeft geschreven. Over vogels die zingen. ‘Een vogel denkt niet aan de anderen voor wie hij zingt, en hij zingt niet omdat hij goed wil zingen. Hij zingt omdat het lied in hem is en naar buiten dringt. Zingen is een uiting van zijn innerlijke blijdschap. En juist omdat zijn manier van zingen geen bijbedoelingen heeft maakt het ons blij.’ Dat lijkt me een mooie schrijfopdracht: vrij schrijven. En nu maar hopen dat ik ook iemand blij maak…

“Belangrijk is dat ik niet aan lezers denk”
A.L. Snijders