Al jaren verbaas ik me over het leven. Hoe ingewikkeld het vaak is. En hoe ingewikkeld we het leven soms maken. Want daar ben ik wel achter. We zijn het zelf die ons leven zo ingewikkeld maken. En ik verwonder me. Over de schoonheid van het leven. Hoe mooi het leven kan zijn. Als je het kunt zien tenminste. Of wilt zien misschien?
Ook ben ik regelmatig verbijsterd. Over wat we aanrichten met z’n allen. Vaak zonder het door te hebben. En dan heb je uiteindelijk ruzie. Waarvan je niet begrijpt hoe komt en wanneer het is begonnen. Elkaar de schuld geven helpt niet. Dat weten we onderhand wel. Maar hoe ruzie te voorkomen is weer een heel ander verhaal.
Leven is geen rocket science. Juist niet. Leven is uiteindelijk doodeenvoudig. Wat niet wil zeggen dat het makkelijk is. Helemaal niet zelfs! Vooral niet als je je eigen leven wilt leven. Wat volgens mij de sleutel, de doorgang is naar een gelukkig leven. Wat weer iets anders is dan een leuk leven. In een gelukkig leven kunnen heel veel nare dingen gebeuren. Maar dat hoeft niet erg te zijn.
Leven is gewoon heel hard werken. En daar is niets mis mee. Want met dat harde werken verover je bewustzijn. Misschien is het wel terugveroveren. Het bewustzijn dat je kwijt bent geraakt. Door opvoeding, door school. Om maar een paar onbewustmakers te noemen. Maar alles wat je opgeborgen hebt kun je ook weer terugvinden. Het leven is een zoektocht naar je verloren zelf.
Het leven kent pieken en dalen. Pieken vinden we leuk, dalen proberen we te vermijden. Terwijl je nergens zoveel leert als daar beneden. Dat is het cadeau dat elke crisis voor je in petto heeft: ‘De schat ligt op de bodem van het dal.’ Dat betekent wel volhouden, uithouden, doorzetten. En niet versagen.
Dan helpt het wel om te weten dat je er beter uit zult komen dan je erin ging. Ga maar na bij jezelf: elke crisis die je hebt overleefd heeft je sterker en beter gemaakt. ‘Wat je niet klein krijgt, maakt je groot.’
Gaandeweg je leven ontdek je dat je het eigenlijk allemaal allang weet. Je bent misschien veel vergeten in de loop van je leven. Geen nood, het ligt allemaal nog op je te wachten. Je kunt het weer boven water krijgen. Door je bewust te worden van je onbewustzijn.
Een crisis kan daarbij helpen. Voortaan kun je middenin elke crisis heel hard roepen: ‘Waar is mijn cadeautje?!’ Het cadeau ligt op je te wachten. Onderaan de trap. Op de bodem van het dal. Durf je het te gaan halen?
Laat eens een crisis bovenkomen die je overleefd en doorleefd hebt…
Wat was het cadeautje dat je vond?
Je kunt ook de vragen gebruiken die we hier stellen. Daar verzamelen we verhalen over (het nut van) crisis en transformatie (als uitkomst).
Met dank aan Martijn Aslander voor: ‘Waar is mijn cadeautje?!’
Dit is een column die ik op 19 november 2008 uitsprak tijdens de presentatie van het nieuwe boek van Dr Friedrich Glasl, Conflict, Crisis, Catharsis. De transformatie van de dubbelganger. Het is ook in enigszins aangepaste vorm verschenen in Expertise, Nieuwsbrief voor het hoger onderwijs.
‘It feels like hope won. (…) It feels like there’s a shift in consciousness. It feels like something really big and bold has happened here (…). It feels like anything is now possible,’ zei Oprah Winfrey op CNN na de overwinning van Barack Obama. Vanuit Grant Park in Chicago. Met tranen in haar ogen. Net als Jesse Jackson, vlak bij haar. En Colin Powell de volgende ochtend.
Het waren niet alleen zwarten die huilden. Ik heb de dagen die volgden veel mensen horen vertellen dat ze waren volschoten. Toen ze Barack Obama met zijn vrouw Michelle en hun dochters het podium zagen opkomen. Op verschillende momenten tijdens zijn overwinningstoespraak. Gewoon blanke Nederlanders. Niet alleen vrouwen, ook mannen. Ik ook. Mijn vrouw - die dat bijna nooit doet - ook. Collega’s ook. Yes We Can!
Best gek. Mensen die huilen omdat iemand tot president van Amerika is verkozen. Ik weet nog dat mensen huilden om een Amerikaanse president. Maar die was doodgeschoten. Toen huilden ze door de schok, van verdriet. Nu van blijdschap en ontroering. Dat kan een man dus bereiken. One Man. Huilende mensen over de hele wereld. Vreugdetranen. Je kunt het sentimenteel noemen. Lekker veilig. Of cynisch?
Het ontbreken van cynisme is een van de dingen die me aan Obama opvallen. Dirty campaigning leek nauwelijks vat op hem te hebben. Als water van een eend gleden de aanvallen van hem af. Tot wanhoop van zijn tegenstanders. Hij ging er ook niet bovenstaan. Net zoals zijn victoryspeech niet triomfantelijk was. ‘He’s cool, calm and collected’ zoals een dominee - Alvin Love, what’s in a name? - over hem zei.
Obama geeft mensen hoop op een betere toekomst. Volgens sommigen valse hoop. Maar hij heeft nieuwe groepen mensen naar de stembus gekregen. Uiteraard om op hem te stemmen. Mensen die nog nooit gestemd hadden. Omdat ze dachten dat het toch niet veel zou uitmaken. Wel dus. Zonder de hoogste opkomst ooit (met al die nieuwe jonge en gekleurde kiezers) had het heel anders kunnen aflopen. Was er in ieder geval minder gehuild.
Het verhaal van Obama is op papier een onmogelijk verhaal. Daarom is het ook een Amerikaans verhaal. Hij komt niet uit een rijke en machtige familie. Zoals de Kennedy’s. Vader weggelopen, moeder kwijt. Opgevoed door zijn oma. Geen cent te makken. De familie zoekt nu een puppy, in het asiel. Vuilnisbakkenras. ‘Een mengelmoes, just like me.’ Dan moet je zelfvertrouwen hebben. En eigenwaarde.
Dat gevoel van eigenwaarde is wat Obama aantrekkelijk maakt. Hij staat er. Cool, calm and collected. Hij is niet boos, hij is niet opgewonden. Hij is begrijpelijk. Gebruikt geen moeilijke woorden als het niet nodig is. Maar weet wel waar hij het over heeft. Hij sluit niets en niemand uit, hij sluit geen anderen buiten. Hij is een ster maar heeft geen sterallures. En misschien het belangrijkste: hij is niet tegen. Hij is voor.
Nog even terug naar Oprah. Hysterisch? Of heeft ze een feilloos gevoel voor wat er gaande is in de wereld? Ik vermoed het laatste. ‘There’s a shift in consciousness.’ Bewustzijnsverandering. Begin november 1988 stond ik bij de Berlijnse Muur. Als iemand mij toen gezegd had: ‘Over een jaar staan hier mensen op te dansen’ had ik het niet geloofd. Onvoorstelbaar. Dream on! Toch was het 9 november 1989 zover. Binnen een jaar. Zo snel kan het gaan. Het kan wel!
“Ik werkte als bellboy – zeg maar picolo – op de Ms. Nieuw Amsterdam, het inmiddels gesloopte klassieke cruiseschip van de Holland Amerika Lijn. We maakten cruises vanuit New York naar de Caribbean.
Op één van die reizen zag ik ter hoogte van Miami de Apollo 13 vertrekken op een ruimtemissie die desastreus zou aflopen. Dat was voorspeld door een Amerikaanse toekomstvoorspeller aan wie juist door die voorspelling nogal wat geloof werd gehecht.
De zomertijd is in de Caribbean het orkaanseizoen en dus maakten we in die periode trans-atlantische reizen van New York naar Rotterdam en terug. Op één van deze oversteken werden we midden op de Atlantische Oceaan geconfronteerd met een zware storm - windkracht 12, orkaankracht dus.
Nu had die bekende toekomstvoorspeller dit voorzien en voorspeld dat de Nieuw Amsterdam in die storm ten onder zou gaan en met man en muis zou vergaan.”
Zo begint Jan Vaessen zijn verhaal over een van de meest indrukwekkende gebeurtenissen in zijn leven. Hij vertelde het tijdens een workshop die ik gaf over crises in je leven en hoe daar mee om te gaan. Ik vond het direct een indrukwekkend verhaal.
Daarom heb ik hem gevraagd het te vertellen tijdens de presentatie van mijn nieuwe boek Vrij! Leef je eigen leven. Aan de haven van Scheveningen, met in de verte de zee.
Klik hier om het hele verhaal te lezen op Jan zijn weblog. Waar nog veel meer moois te lezen is.
Ik behoor bij de mensen die een recessie het eerst zouden gaan voelen. Want ik ben zelfstandig ondernemer, ZZP’er. En vooral: ik doe conjunctuurgevoelig werk. Managers trainen, spreken over persoonlijke groei, schrijven over bewustwording. Ik heb geen zin om mee te doen aan de dreigende recessie.
Hoe het werkt. Een jaar geleden hebben wij onze hypotheek overgesloten. Dankzij een combinatie van de gedaalde rente op de kapitaalmarkt en de gestegen WOZ-waarde van ons huis konden we voor hetzelfde maandelijkse rentebedrag onze hypotheek tien procent verhogen. Dat geld is nu voor de helft op: gestoken in groot onderhoud en schilderwerk van ons huis. De andere helft is bestemd voor tuin/terras, tuintrap, schutting, schuur etc. Leuk, mooi, goed en nodig. Ik kan de hovenier die we hebben ingeschakeld nu afbellen. Omdat ik bang ben dat mijn omzet de komende tijd zal tegenvallen. Even rustig doen aan met investeren. Het geld vasthouden, je weet maar nooit.
Ik kan er ook voor kiezen om de tuinman het werk te laten uitvoeren en het geld dat ik heb te blijven uitgeven. Keynes op huishoudschaal. Zoals ik hoop dat mijn relaties mij blijven inschakelen en geld aan mij blijven uitgeven. Wat moet je anders? Bang zijn? En de economie tot stilstand laten komen? Geld moet rollen. Waar heb je het anders voor?
