Categorieën

Groot was God dien middag en goedertieren. Door onze oogen kwam Zijn wereld naar binnen en leefde in onze hoofden. En onze gedachten gingen woordeloos uit over de wereld, ver over den gezichtseinder gingen zij. En zoo vloeiden de wereld en wij beurtelings in elkaar over. Bekker zei datti z’n hart voelde uitzetten en toen ik m’n oogen dicht deed, was ’t of m’n hoofd vol goud licht en blauw water was en wonderlijke rillingen gingen door m’n ruggemerg. Ik voelde daar de wereld die om mij lag.

Nescio, Buiten-IJ

Constant Nieuwenhuys

De kunst is dood, maar de creatieve mens ontwaakt. Hij ligt op de loer om zijn kans af te wachten en hij ziet dat de omstandigheden zich in zijn voordeel ontwikkelen. (…)

    Psychologen, sociologen, politici, allen staan zij verwonderd en zonder afweer tegenover een nieuw verschijnsel dat zij noch begrijpen, noch verklaren kunnen: de opstand van de homo ludens. De jonge mensen van deze tijd komen in beweging, gedreven door een niet te onderdrukken neiging. Zij willen hun levens intensiever maken, zij willen het avontuur, dat zij vergeefs zoeken, provoceren, zij willen het leven bevrijden van de sleur die de arbeid eraan geeft, zij willen het leven tot een spel maken, desnoods met geweld. (…)

    Het overal ter wereld optredende verschijnsel van een jeugd die weigert de bestaande ‘orde’ te aanvaarden – de ‘hipsters’, de ‘teddy-boys’, ‘rockers’, ‘mods’, ‘halbstarken’, ‘blousons noirs’, ‘beatniks’, ’stiljagi’, en hoe zij verder ook genoemd mogen worden – dit verschijnsel heeft een, tot dusver veronachtzaamde revolutionerende werking.

    Deze massajeugd, vrijer, welvarender en talrijker dan ooit tevoren, wordt gedreven door een dadendrang die in een leegte slaat, die gefrustreerd moet blijven. Deze drang is niet langer in toom te houden, zij zal zich, hoe dan ook, steeds sterker doen gelden. Tot het moment waarop de sublimering van deze drift tot creatieve drift, ’speel’-drift, mogelijk zal zijn geworden, zal zij zich uiten in agressiviteit, en zich keren tegen alles wat haar bevrediging in de weg staat. (…)   

    Het tijdperk van de homo ludens ligt voor ons.

Constant, Opkomst en ondergang van de avant-garde

Hoezo deze tekst van bijna een halve eeuw oud? Omdat ‘ie zo tijdloos, en actueel is.

Ik sprak Vincent Pieterse van de Baak. Hij is behalve erg intelligent ook bijzonder aardig. Vind ik wel een fijne combinatie: je kunt dan zomaar in heel korte tijd heel veel bespreken en daar vervolgens een zeer voldaan gevoel aan overhouden. Tenminste, zo vergaat dat mij. Hij doet promotieonderzoek naar de invloed van de provo’s op het huidige denken over management en leiderschap en publiceert en spreekt daarover.

In hoog tempo spreekt hij die inmiddels bejaarde mensen uit de Amsterdamse sixties scene  - die nog steeds jong van geest blijken te zijn. Ook een prettige combinatie. Hij sprak nog met Simon Vinkenoog, kort voor diens overlijden. Die kon de laatste alinea uit de tekst van Constant Nieuwenhuijs bijna uit zijn hoofd citeren. Hij droeg ‘em op een papiertje bij zich, elke dag - hij toverde hem zo uit z’n zak tevoorschijn.

Hoe ik de tekst begrijp: jonge mensen die niet weten hoe ze zichzelf en hun creativiteit kwijt kunnen, die niet tot hun recht komen, die gefrusteerd zijn, ja inderdaad, die kunnen zomaar gekke dingen doen. Andersom, jonge mensen die wel weten, of geleerd hebben, waar dan ook, hoe ze tot hun recht kunnen komen, ja die kunnen zomaar prachtige dingen doen.

Ga je vechten of dansen, een rel schoppen of een feest bouwen, doordraaien of muziek draaien - in bijvoorbeeld Hoek van Holland?

In eerste instantie ben je NIETS…
en de laatste stap is dat je ALLES bent!
Als ‘niets’ bent, ben je wijs.
Als je ‘alles’ bent, ben je liefde.

Jan Foudraine