Categorieën

Dit schreef ik laatst voor een managementblad. De tijd lijkt het ingehaald te hebben: Geert Wilders (rechts op de foto, 18 jaar) is door alle gedoe en schandalen rond zijn fractiegenoten even heel stil. Zolang het duurt natuurlijk.

Ik bewonder Geert Wilders. Ik ben ook jaloers op Geert Wilders. En ik heb zelfde waarden als Geert Wilders. Zo, dat hoor je niet te zeggen. Not done. Want Geert Wilders mag dan gedogen, hij hoort er toch niet echt bij. Of beter, echt niet bij. Op zijn beurt wordt hij gedoogd door degenen die hij gedoogt. Want wat hij zegt ‘kan echt niet’ – maar mag ondertussen wel.

Wat ik bewonder in Geert Wilders? Zijn creativiteit en zijn humor, zijn onconventionele aanpak en zijn strategisch inzicht. Jaloers ben ik op zijn tomeloze energie, zijn doorzettingsvermogen en zijn ausdauer. Ook zijn pijnlijke helderheid en koele scherpte vind ik jaloersmakend. En ik deel de waarden die ik proef onder zijn zorgen over mensen die niet zo goed voor zichzelf kunnen zorgen als hij en ik.

Ik lijk ook op Geert Wilders. Ik kan net zo vilein en venijnig uit de hoek komen. Naar anderen wijzen, hen de schuld geven. Zij hebben het gedaan: ‘Hullie!’ Ruzie maken met boven mij gestelden en andersdenkenden. Lekker jennen. De vermoorde onschuld spelen. Anderen bang maken maar daar niet op aanspreekbaar zijn. Net doen of het me niks kan schelen dat een ander last van me heeft of bang voor me is.

Dit hoor ik ook niet te zeggen. Zeker niet in – bijvoorbeeld – een kennismakingsgesprek. Tenminste, als ik graag die opdracht of baan wil. Dat is niet zo handig. Want niemand wil het horen. De onuitgesproken afspraak is dat we ons zo goed mogelijk voordoen. En het spel is dat de ander dat dan door heeft. Want daar hebben we voor doorgeleerd en het vormt een deel ons bestaansrecht.

Beter doe je met het spelletje mee. Dus je trekt je beste kleren aan, je zet je je vriendelijkste gezicht op en je past je voldoende aan om de klus te krijgen of aangenomen te worden. Je doet Hoe Het Hoort. Dat hebben we allemaal van jongs af aan geleerd dus dat is niet zo moeilijk. Want we weten dat rebelleren meestal niet zo handig is – dus passen we ons aan. En dan, na een tijdje, begint het toch te wringen.

Want hoe gaat het? Je hebt je aangepast. Daar heb je aanvankelijk profijt van. Want je mag meedoen en je wordt gezien. Je krijgt voor elkaar wat je voor elkaar wilt krijgen. Gewoon, omdat jij het wilt. En omdat het past binnen het afgesproken kader. Maar meestal ben je je daar niet echt bewust van. Ondertussen begint er onbewust toch iets te zeuren. Je komt niet tot je recht. Je kunt je ei niet kwijt. En dan begin jij te zeuren.

Zo deed Geert Wilders wat wel meer mensen doen. Hij wilde zich profileren. Zijn hoogst eigen verhaal vertellen. En klassiek, de zoon die ageert en te hoop loopt tegen zijn vader. ‘Schop me eruit!’ En zo geschiedde. Van Aartsen zette hem uit de fractie. Zo kon hij voor zichzelf beginnen. Een ZZP’er in de Tweede Kamer. ‘Groep Wilders’, gelijk groot denken. De rest is geschiedenis.

Taboes zijn onderhand ook geschiedenis. En waarom niet? Wat is er tegen om te zeggen wat je echt vindt, en misschien vele anderen met jou? Dat is de tweede V in PVV: de vrijheid nemen om alles te zeggen wat je vindt. En ja, dat zijn vaak geen vrolijk stemmende opvattingen. Toch kun je ze maar beter kennen. Weet je waar je aan toe bent – kun je de ander gelijk laten weten waar die aan toe is.

Paul Abels, de uitgever van A.L. Snijders, vraagt of ik de bezoekers van Zinboek.nl wil attenderen of twee maal Snijders de komende dagen. Graag, bij deze.

Vrijdag 3 december om 21 uur op Nederland 2. Interview door Frènk van der Linden.