Tranen die je tegenhoudt maken je moe en boos. En uiteindelijk ziek.
Vrij 21 Feb 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Vergeving, Liefde, Overgave, Ontroering, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Leed, Verantwoordelijkheid — Andre
Reacties (2)

tranen-die-je-tegenhoudt-maken-je-moe-en-boos-en-uiteindelijk-zelfs-ziek.jpg

We hebben allemaal pijn. En we hebben allemaal verdriet. Het is niet anders. Het hoort bij het leven. Op een dag kom je erachter dat weglachen niet meer helpt. Of hard werken. Of verdoven. Allemaal vormen van ontkenning. Manieren die je jezelf hebt aangeleerd om verder te kunnen met je leven. Meestal na een ontregeling. Tegenslag. Er gaat iets niet goed. Je krijgt niet wat je hoopt, waar je op rekent dat gaat niet door. Vroeger thuis, of op school. Nu in je relatie, of op je werk. Iets met kinderen en familie. Er gebeurt iets onverwachts met een grote impact. Niet fit, geen werk, of je relatie gaat over. Ziekte of dood, misschien heel dichtbij. Het ontregelt jou, het ontregelt je leven.

Wat het ook is, de vraag is: hoe ga ik ermee om? Vaak is je reactie: doorgaan. Een kwestie van overleven. Je neemt je niet de tijd om wat er gebeurd is te verstouwen en te verteren. Geen tijd voor verdriet. Je wilt ervan weg, je wilt verder. Begrijpelijk, maar niet handig. Want je verdriet slaat zich op, in jou. Zonder dat je het in de gaten hebt zitten die tranen daar ergens. En ben je – helemaal onbewust – bezig om ze daar te houden. Je wilt er niet meer aan denken, dat stuwmeer vol tranen. Maar ondertussen bepaalt het je wel – meer dan je in de gaten hebt.

Zo is veel onderhuidse spanning te verklaren. Je wordt er moe en boos van om die tranen tegen te houden. Je kunt er zelfs ziek van worden. Je gedrag kan je er een aanwijzing voor geven. Je bent luidruchtig of weglachend, klagend of afgesloten – allemaal vormen van tegenhouden. Als je dat gedrag kunt herkennen kun je ook een begin maken met verwerken. Erkennen wat er aan de hand is. De werkelijkheid onder ogen zien: ‘Dit is mijn leven. En het gaat niet zoals ik hoopte. Het valt me zo tegen.’ En dat omarmen: ‘Maar het is wel míjn leven. En er is er maar één die er wat van kan maken. En dat ben ik.’ De doorgang naar een gelukkiger leven. Waar altijd wat te beleven is, waarin het meezit en tegenzit. Waarin je kunt lachen en huilen. En je tranen mogen stromen. Omdat ze nu eenmaal bij het leven horen.

Durven voelen. Ik vind het doodeng. Maar er is een beloning. Wat ik merk is dat tranen van geluk makkelijker komen als mijn tranen van verdriet er mogen zijn. Dan raak ik ontroerd, als ik voel wat iemand voor mij betekent. Of ik schiet vol, als iets me echt raakt. Dat kan bijna pijn doen – in mijn hart. Daar maak ik me maar geen zorgen over. Mijn hart zal er wel aan moeten wennen dat het iets voelt. Mag voelen. Van mij. Als ik mijn tranen niet meer probeer tegen te houden. Misschien is het wel de redding van mijn hart. En uiteindelijk de redding van mijzelf. Door mijzelf. Als ik durf te voelen.

Je hebt alles al. Je weet alles al. Nu iets mee doen. Dat is geluk.
Woe 19 Feb 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Liefde, Overgave, Ontroering, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Verantwoordelijkheid — Andre
Reactie (1)

je-hebt-alles-al-je-weet-alles-al-nu-iets-mee-doen-dat-is-geluk.jpg

Okee, dit is een lastige. Het besef dat je alles al hebt. En alles al weet. Allang. Je hebt jezelf. En meer is er ook niet. Maar ook niet minder. Dit is wie je bent en daar heb je het mee te doen. Met jouw talenten en begaafdheden. Met jouw geschiedenis en bagage. Je denkt misschien dat het niet genoeg is. En dat je een ander nodig hebt. Om jou aan te vullen. Of zelfs te vervullen. Vergeet het. Een keiharde afdaling naar ongeluk. Want dan maak je jezelf afhankelijk van andermans goede zin. En beste bedoelingen. Die nooit volledig overeen komen met die van jou. En dan begint het gedoe. Je gaat die ander verwijten dat ie niet is wie jij hoopt of denkt dat ie is. Je verwachtingen over de ander komen niet uit. Teleurstelling volgt. In de ander. Maar een ander kan jou niet gelukkig maken.

Geluk werkt andersom. Het begint met ‘Dit ben ik’. Met alles erop en eraan. Je leuke kanten, en vooral je minder leuke kanten – die trouwens wel mee blijken te vallen als je andermans teleurstellingen daarover er vanaf haalt. ‘Dit ben ik’ – in het besef dat je diep van binnen alles al weet, en meer dan genoeg hebt. Als je bijvoorbeeld iets leest of hoort waarvan je denkt of voelt: ‘Ja! Zo waar!’ dan wist je het al. Het wordt nu wakker, het lag te slapen. Of als je tot je door laat dringen wat je allemaal hebt. Al de mensen het dichtst om je heen. Die van je houden. Ook de familieleden waar je misschien al jaren gedoe (of erger) mee hebt. Je familie, die je misschien niet meer wilt zien. Vraag het ze maar. Laat je verrassen.

In mijn hart weet ik alles. Ook dat ik alles al hebt. Mezelf – en de mensen om me heen die van me houden. En als ik leer te houden van mezelf maak ik het anderen makkelijker om van mij te houden. Want als ik van mezelf houd hoef ik geen liefde van een ander. Die krijg ik. En ik deel mijn liefde uit. Het heeft mij mijn leven tot nu gekost om hier achter te komen. Hoe het bij mij gaat: als ik niets meer denk te weten en niets meer denk te hebben, kom ik er (juist! eindelijk!) achter wat ik weet. Eigenlijk alles (inclusief de wetenschap dat ik uiteindelijk niets zeker weet). En wat ik heb. Mezelf. En het is nooit te laat om jezelf te vinden. Al is het op je sterfbed. Maar eerder is wel fijner.

De dood bevrijdt je geest uit je lichaam
Maa 27 Jan 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Geluk, Leed — Andre
Reactie (1)

de-dood-bevrijdt-je-geest-uit-je-lichaam.jpg

Op een dag ben je klaar. Je lichaam doet het niet meer. Terwijl je geest nog wakker en helder is. Je verbaast je erover dat je ziek bent, dat je lijf het niet meer doet.

Je kunt dan een wonderlijke scheiding ervaren tussen lichaam en geest. Je geest snapt niet dat je lichaam ziek is: ‘Waarom ben ik zo ziek?’ Maar het is alleen je lichaam dat ziek is.

Je ooit gezonde lijf is blijkbaar op. Ondertussen kan je geest nog even helder zijn. Misschien zelfs helderder dan ooit. Juist omdat je geest langzaam maar zeker los komt van je lichaam. Dan kun je steeds beter voelen: ík ben niet ziek, mijn lijf is ziek. Dat is bevrijdend.

In zijn laatste dagen maakte mijn zieke oude vader een gebaar, spiralend naar boven. Zijn geest was zich aan het losmaken, klaar voor vertrek. Niet veel later gleed hij weg. Op reis, vertrokken naar een andere wereld – zijn geest bevrijd uit zijn lichaam.

Tegenslag? Het beste dat je kan overkomen!
Vrij 17 Jan 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Schaduw, Liefde, Overgave, Ontroering, Toeval, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Leed, Tevredenheid, Spelen — Andre
Reacties (0)

Sta je wel eens stil? Letterlijk? Stil bij wat er allemaal te beleven valt? Er is zoveel om je over te verbazen, en te verwonderen. Dat gebeurt je als je ergens in opgaat, je aan overgeeft. Als je de tijd vergeet, niet meer weet waar je bent. Even in een andere ruimte bent. Loslaat wat je normaal gesproken vasthoudt. Je zekerheden, materie.

Soms laat het leven je los. Dat noemen we tegenslag. Je relatie blijkt op, je werk houdt op, of je lichaam zegt stop. Dan voel je je kwetsbaar. Naakt. Je weet het even niet meer. Je wilt het niet meemaken maar ondertussen gebeurt het. In die kwetsbaarheid vind je ook een doorgang. ‘Ring the bells that still can ring. Forget your perfect offering. There is a crack in everything. That’s how the light gets in,’ zingt Leonard Cohen. Tel je zegeningen, het hoeft niet perfect. De barst in je pantser laat licht binnen. En jouw licht schijnt erdoor naar buiten.

Je ontdekt dat je niets liever wilt dan jezelf zijn. Maar wat is dat? Jezelf zijn? Het klinkt zo makkelijk. Maar wat kun je anders dan jezelf zijn?! Een crisis helpt daarbij. Je bent jezelf kwijt. Om daarna jezelf terug te vinden. Want dat zeggen mensen die terugkijken op een doorleefde crisis: ‘Na mijn scheiding, mijn ontslag, mijn operatie… vond ik mezelf terug.’ En het gaat gepaard met loslaten. Loslaten van wat je hebt opgebouwd en verzameld. Materieel, en immaterieel. Je inkomen, functie, aanzien. Het oude vertrouwde – dat je ver heeft gebracht, maar niet meer werkt. ‘Ego, and old habits.’

Loslaten kan heel pijnlijk zijn. Je kunt je niet voorstellen dat je zonder kunt. Tot je de bevrijding ervaart. Het opent je voorstellingsvermogen. Je blijkt dingen te kunnen die je niet vermoedde, maar onbewust wel naar verlangde. Rust en ruimte, aandacht en liefde. En vertrouwen en dromen – als een kind, nog onbevangen. Naïef, in de oorspronkelijke betekenis: eenvoudig en natuurlijk.

Je gaat een verschil ervaren tussen je persoonlijkheid en je wezen. Onderscheiden hoe je je voordoet en wie je in wezen bent. Je ziet jezelf en je verpakking. Je herkent de automatische piloot en je wilt je bewust worden van wat je drijft en wat je doet. Je wilt zelf aan het stuur, want het is jouw leven.

Dan loop je aan tegen wat zich heeft vastgezet. Ik noem het mijn systeem. Alles wat ik in mijn leven heb opgepikt en me eigen heb gemaakt. Wat ik ben gaan aanzien voor mezelf. Maar gelukkig, dat ben ik niet. Want je zult toch denken dat je je persoonlijkheid bent! In mijn geval een neuroot. Weliswaar een lieve neuroot, maar toch: een neuroot.

Je persoonlijkheid is alleen maar wat je ooit hebt opgebouwd – om jezelf te beschermen, tegen pijn en verdriet. Maar je bent niet meer klein, je bent nu volwassen. Een laagje minder kan wel. En dan blijkt, die bescherming bestaat ook uit oordelen. Over anderen, en vooral over jezelf. Meningen die je ooit hebt overgenomen. En waarmee je jezelf en de rest van de wereld tekort doet. Ze staan blijdschap in de weg – ‘Joy’.

Plezier, dat we onszelf pas op vakantie toestaan. Dan durven we ons masker te laten zakken, onze wapens te laten rusten. Wat zouden we graag zo leven. Oprecht en ontspannen. Zonder oordelen en zonder verwachtingen. Het kan wel. Als je verlangen naar wie je in wezen bent groot genoeg is. En wonderlijk genoeg, tegenslag helpt daarbij. Het opent je voor wie je werkelijk, diep van binnen bent. Daarom gun ik je de grootste crisis die je nog net aan kan. Je wordt er beter van.

Verschenen in: Academy Magazine, no 19 (2013)

Aan het eind van je leven begrijp je de loop van je leven. Dat is vroeg genoeg.
Do 2 Jan 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Toeval, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Leed, Tevredenheid, Oordelen — Andre
Reacties (0)

aan-het-eind-van-je-leven-begrijp-je-de-loop-van-je-leven-dat-is-vroeg-genoeg.jpg

Kun je het verdragen? Dat het leven onbegrijpelijk is? En zich niet laat regelen? Dat het leven je overkomt? Dat er grotere machten in het spel zijn dan je ooit zult kunnen bevatten? En dat je niet veel anders kan doen dan omgaan met wat zich aandient.

Aan het eind van je leven kun je er misschien iets van begrijpen. En zien dat het goed is. Of niet eens goed is, maar is. Dat het leven gelopen is zoals het gelopen is. Dat je gedaan hebt wat je gedaan hebt. Op jouw manier.

En dat willen sturen en regelen heel menselijk is, maar vaak niet lukt. Omdat het leven zijn eigen loop heeft. Je gaat er niet over. Niet over je eigen leven, en niet over andermans leven. Aan het eind van je leven ontdek je de betrekkelijkheid ervan. Die ervaar je dan aan den lijve. Letterlijk.

Ik maakte het mee met mijn zieke vader. ‘Alles is zo betrekkelijk,’ zei hij steeds. Het laatste dat ik van hem verwachtte. ‘Je begint steeds meer op Prediker te lijken pa,’ zei ik. Hij moest lachen. Hij begreep welk bijbelwoord ik bedoelde: ‘Een en al vluchtigheid, zegt Prediker, een en al vluchtigheid, alles is even vluchtig.’*

Wat een rust. Wat een overgave. Daar verlang ik ook naar. Of moet je daar eerst voor doodgaan?

*) Voor de liefhebber: Prediker 1, vers 2.

Een mening. De meest voorkomende belemmering van ontwikkeling.
Vrij 6 Dec 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Geluk, Leed, Verantwoordelijkheid, Oordelen — Andre
Reacties (0)

een-mening-de-meest-voorkomende-belemmering-van-ontwikkeling.jpg

Opvattingen en meningen, onwrikbaar en vooropgezet, zijn de dood in de pot. Je weet het, maar wat is het lastig om het te laten. We barsten ervan. En het belemmert onze communicatie, die vaak niet veel meer is dan een uitwisseling van opvattingen en meningen, en die vaak leiden tot oeverloze discussies en debatten waarin het uiteindelijk gaat over wie er gewonnen heeft. Het schiet niet op en je leert er niets van. Het levert geen ontwikkeling op maar stilstand en achteruitgang. Ontwikkeling gedijt in ruimte en vrijheid, belangstelling en nieuwsgierigheid – naar de ander. Luisteren in plaats van praten. ‘Vertel eens.’ Vragen stellen in plaats van meningen ten beste geven. ‘Hoe kijk jij daar tegenaan?’ Je verplaatsen in de ander. ‘Oh, zie jij het zo?!’

Maar hoe leer je dat in hemelsnaam? Door eerst zelf stil te worden. Dat is waar ik achter kom. Stil worden temidden van de drukte – de drukte in mezelf. M’n kop houden terwijl het in m’n kop stormt. En het helpt als er iets gebeurt waar ik stil van word. Maar echt stil word ik pas van zaken van leven en dood. Als er een kind geboren wordt, of een ouder dood gaat. Dan telt niet wat ik allemaal vind. Dan zie ik ineens hoe toevallig mijn opvattingen en wisselend mijn meningen zijn. En hoe ik mezelf en anderen daarmee tekort doe. En hoe alles juist kan stromen als ik open sta voor wat er is en me over geef aan het leven zelf. Wat ook niet anders kan, in het geval van leven en dood. En de kunst is natuurlijk om dat gevoel van openheid en kwetsbaarheid mee te nemen en bij je te houden als het leven eventjes minder spannend is.

Het leven laat zich niet dwingen. Ook niet door jou.
Woe 4 Dec 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Toeval, Verwachtingen, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Geluk, Leed, Tevredenheid — Andre
Reacties (0)

het-leven-laat-zich-niet-dwingen-ook-niet-door-jou.jpg

Het leven is oneindig veel groter en complexer dan we ooit kunnen bevatten. De belangrijkste gebeurtenissen in je leven, je verzint ze niet. Ga maar na. De vrienden die je maakt, de partner die je ontmoet, de kinderen die je krijgt. Of hoe mensen je evengoed weer ontvallen: ouders, partner, vrienden, en soms ook kinderen. Een groot niet te bevatten toeval, een en al onzekerheid.

Maar een ding is zeker, je gaat er niet over. Denken dat je daar veel in kunt sturen is een illusie. Toch denken we dat te kunnen. We plannen en organiseren wat af. Niets mis mee, als je er rekening mee houdt dat het allemaal ook heel anders kan gaan. En dat is lastig. Omgaan met verandering, met name als je iets anders hoopt of verwacht. Daar kunnen we dan ontzettend teleurgesteld over zijn. En dan boos worden, verongelijkt zijn. Dat kan variëren van regen op een zonvakantie tot een pensioen dat verdampt blijkt te zijn. Of ontslag, scheiding en overlijden. Of een ongeluk, een burn out. Zaken die je meestal niet aan ziet komen, ze kunnen je overvallen en ontregelen.

De kunst is te weten dat ze bij het leven horen. Want het leven laat zich niet regelen. Het leven is groter dan jij. En wat zou het saai zijn als dat niet zo was. Het leven is per definitie onzeker, hoe goed we het ook proberen te regelen. Een heftige uitbarsting van de zon, een forse meteoriet uit de ruimte, een ongekende vulkaanuitbarsting – en het hele leven op aarde zou voor vele millennia, en nog veel langer, ontregeld zijn.

We hebben geen idee. Ja, het leven zit vol met tegenvallers. Net zo goed als het barst van de meevallers. Ga om met de tegenvallers, ze horen erbij. Zie de schoonheid van een hagelbui, verbaas je over laaghangende bewolking. En geniet van de meevallers. Ga in de zon zitten, als ie schijnt.

Aan elke nare gebeurtenis is iets moois te beleven
Maa 11 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Leed, Oordelen — Andre
Reactie (1)

aan-elke-nare-gebeurtenis-is-iets-moois-te-beleven.jpg

Ga eens na bij jezelf. Echte tegenslag. Zat er een lichtpuntje in? Is er ergens iets te ontdekken waarvan je zegt: Ja, daar zat een doorgang naar iets moois? Waarschijnlijk wel. Een scheiding, een ziekte, overlijden, het kan – ondanks alle pijn en verdriet – ondertussen ook een prachtige ervaring opleveren. Als je stil staat bij wat er gebeurt. Als je niet alleen verdwijnt in de pijn van de gebeurtenis en overmand wordt door verdriet, maar ook in staat bent om er af en toe van een afstand naar te kijken.

Dan zie je hoe je kunt opknappen van de ruimte die een scheiding brengt. Hoe de relatie met je kinderen kan verbeteren als de spanning van je partnerrelatie verdwenen is. Hoe kwetsbaar en toegankelijk iemand kan worden als ie ziek is. Hoe overlijden mensen bij elkaar kan brengen als het verdriet er mag zijn. Hoe je met andere ogen naar je ouders kunt kijken als ze ziek worden of er niet meer zijn. Hoe problemen zichzelf op lijken te lossen in het zicht van de dood omdat alles ineens betrekkelijk wordt. Hoe sterk een kind blijkt te zijn dat terminaal ziek is en wat een kracht dat kind kan geven aan zijn omgeving.

We kennen allemaal voorbeelden. Misschien is dat wel de kunst van het leven. Weten dat het nooit alleen maar donker is. En dan het licht, hoe weinig ook, kunnen ervaren. Dan kun je een mooi leven leiden, en een rijk mens zijn.

Durf je jezelf te zijn? (Video)
Maa 11 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Schaduw, Intuïtie, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Verwachtingen, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Verantwoordelijkheid, Spelen, Oordelen — Andre
Reacties (0)

‘Was dit inspirerend? Ja! Heeft dit met management te maken? Ja! Is dit praktisch? Ja! Heel concreet.’
Korte sfeerimpressie van een avond spreken bij de Spirituele Management Tafel.

Reactie van Jos Rovers, partner in Het Eerste Huis, de organisatie achter de avond:

‘Je hebt een mooie avond gebracht. Je vertelt wat iedereen al weet, maar je laat ons er opnieuw naar kijken. Met andere ogen. Met nieuwe ogen. Daardoor zagen we de dingen zoals we ze niet eerder zagen. Met meer diepte, meer glans, meer betekenis. Je doet dat met mooie verhalen, die boeien. Je laat veel van jezelf zien en dat geeft een speciale verbinding met de zaal; maakt het intiem, gezellig, leuk. En er is schoonheid; in de foto’s de filmpjes, de muziek. Jij bent er een meester in om alle alledaagse dingen uit te lichten. Zoals je dat met je foto’s doet, zo doe je dat met alles dat elke dag voorbij komt. En daardoor geef je betekenis aan de gewone dingen van het leven.’

De ondertiteling bij de quote van een andere deelnemer: ‘Ik geloof dat de kracht ergens in me zit. Maar ik weet niet goed hoe ik daar bij moet komen. En daar heeft vanavond bij geholpen.’

Verdoe je tijd niet aan het veranderen van een ander. Je gaat er niet over. En het lukt je niet.
Woe 6 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Verwachtingen, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Geluk, Spelen, Oordelen — Andre
Reacties (0)

verdoe-je-tijd-niet-aan-het-veranderen-van-anderen-je-gaat-er-niet-over-en-het-lukt-niet.jpg

Verdoe je tijd niet aan het veranderen van een ander. Je gaat er niet over. En het lukt je niet. Heb jij zin om te veranderen? Waarschijnlijk niet. Heb je zin om te veranderen omdat een ander dat wil? Waarschijnlijk al helemaal niet.

Veranderen doe je pas als het echt nodig is, als je een hele goeie reden hebt. Een reden die diep uit jezelf komt. Daar is urgentie voor nodig. Vastlopen in hoe je het gewend bent is een goeie reden. Of verlangen naar echt iets anders. Dat kan het begin van verandering zijn.

Besteed je kostbare tijd en energie aan jezelf. En bemoei je ondertussen niet met een ander. Daar ga je je hoogstens machteloos en gefrustreerd door voelen. Want je gaat er niet over.

Geniet van de kleine stapjes die je zelf elke dag kunt maken. Stapjes waar je van opknapt. En misschien dat een ander het oppikt. Er door aangestoken raakt, geïnspireerd zelfs. Maar doe het er niet om. Doe het voor jezelf. Uit liefde voor jezelf. Voor niemand anders dan jezelf.

Egocentrisch? Nee hoor, als jij opknapt van een verandering waar het blijkbaar tijd voor is geef je de mensen om je heen vanzelf een kadootje. Een leukere jij – en daarvan wordt een ander blij.