Met Sabrina Oudega (klik door bij Het Team) van de Baak sprak ik in Edam een uur met Simon Terpstra.
Hij was jarenlang trainer bij Ik en de Anderen, de evergreen van de Baak als het gaat over persoonlijke ontwikkeling.
Gertjan Geurts van de Baak maakte er een korte film van, Het geheim van Ik en de Anderen - een afscheidskado voor een gepassioneerd mens.
Voor baak.tv maakte Gertjan van de film ook een clip van twee minuten.
Good morning! What we have in mind is breakfast in bed for four hundred thousand. (…) We must be in Heaven, man! There’s always a little bit of Heaven in a disaster area.
- Hugh Romney (Wavy Gravy) at Woodstock (klik voor het filmpje)
(Life-long activist for peace and personal empowerment)
> Woodstock was officieel uitgeroepen tot rampgebied, vandaar deze opgewekte dagopening van de dorpsomroeper op de laatste ochtend van het festival - aansluitend speelde Jimi Hendrix voor een bijna verlaten terrein de sterren van de hemel met zijn versie van Star-Spangled Banner en nog veel meer.
Rondrommelend in de mapjes op m’n buroblad kwam ik allerlei ongepubliceerde tekstjes tegen. Ze waren een jaar geleden overgebleven bij het schrijven van VRIJ! Gewoon niet op hun plek in dat boek.
Het zijn eigen stukjes en citaten van anderen. De komende maanden verschijnen ze online. Als je je abonneert (hiernaast) hoef je er niet een te missen, krijg je ze in de mail.
(Terwijl ik dit inklop komt een mailtje binnen van m’n favoriete Nederlandse schrijver, met een nieuw zkv - Zeer Kort Verhaal - van A.L. Snijders, getiteld: vrijheid)
Vrijgeven dus. Hier een eerste stukje, niet vers van de pers maar zo van de plank. Een citaat van Desmond Tutu over het verband tussen vergeving en vrijheid.
Vergeven is in veel opzichten helemaal niet onbaatzuchtig maar de meest verheven vorm van eigenbelang. Als je niet kunt vergeven, als je wrok blijft koesteren blijf je eigenlijk in de greep van de dader. Je blijft gekluisterd in je rol als slachtoffer. Zolang je niet vergeeft zit je hopeloos verknoopt. Maar als je echt kunt vergeven maak je jezelf weer vrij.
Zonder vergeven is er geen toekomst.
Desmond Tutu
This being human is a guest house.
Every morning a new arrival.
A joy, a depression, a meanness,
some momentary awareness comes
as an unexpected visitor.
Welcome and entertain them all!
Even if they are a crowd of sorrows,
who violently sweep your house
empty of its furniture,
still, treat each guest honorably.
He may be clearing you out
for some new delight.
The dark thought, the shame, the malice,
meet them at the door laughing and invite them in.
Be grateful for whatever comes.
because each has been sent
as a guide from beyond.
Jelaluddin Rumi (1207-1273)
(vertaling Coleman Barks)
En wat nu als je het Zelf bent die dit alles organiseert?
Dan bestaat er geen van buiten komend onheil meer…
Alleen maar heil en onheil – en wat heet dan onheil?
Kun je ook niemand meer de schuld geven!
Maar dat wist je natuurlijk allang 
Zomaar een gedachte op maandagmorgen
De dalai lama - innerlijke rust, diepe wijsheid, liefdevolle humor. Dat willen we allemaal wel. Ik heb hem een keer van dichtbij gezien, hem heel even meegemaakt. Onvergetelijk effect. Onbeschrijfelijke uitstraling. Onbereikbaar ideaal. En toch, en toch…
Je kunt er misschien iets van meemaken. Als je wilt kun je soms, heel even, de hemel op aarde ervaren. Daarom, een oefening in positief effect sorteren. Hoe is het als je een hele dag vriendelijk, toeschietelijk en vol vertrouwen bent? In ieder geval prettig verwarrend.
Vandaag ben ik vriendelijk tegen iedereen die ik tegenkom
Iedereen! Dus niet alleen de mensen die je sowieso wel aardig vindt, maar ook de boze buurman, je altijd sjachse collega, die bitch aan de overkant, dat kreng van een buurjongetje, die zeikerige noem maar op. Laat je verrassen door de reacties.
Vandaag trek ik het me niet persoonlijk aan als iemand niet vriendelijk terugdoet
Die ander voelt zich misschien net als jij gisteren. Trouwens, die ander is waarschijnlijk helemaal niet met jou bezig, heeft wellicht niet zo’n goede bui als jij of vindt jou überhaupt raar en belachelijk. Het gaat niet over jou. Wel? Wat dan nog?
Vandaag groet ik iedereen die ik zie in mijn eigen straat en op de plek waar ik werk
Je zult vreemde gezichten krijgen, maar ook worden teruggegroet. Sterker nog, als je dit een paar dagen volhoudt gaan steeds meer mensen jou groeten, ook al voordat jij ze groet. Mensen gaan je herkennen, en je misschien zelfs wel waarderen.
Vandaag behandel ik iedereen zoals ik zelf het liefst behandeld wil worden
Je bent tegen iedereen die je meemaakt begripvol, betrokken, geïnteresseerd, toeschietelijk, warm, steunend, uitnodigend. Je geeft aandacht, stelt vragen, luistert naar het antwoord, gaat in op wat er gezegd wordt, je verdiept je in die ander.
Vandaag betrap ik mezelf op nare gedachten en vervelend gedrag
Gedachten vol wantrouwen, vooroordelen, vooringenomenheid. Gedrag als betweterigheid, ongeduld, wijsneuzerigheid, aftroeven, voordringen, bozig doen, snel aangebrand zijn. Alles waar je in het klein ruzie door krijgt en in het groot oorlog.
Vandaag ben ik vol vertrouwen en een en al geduld
Inderdaad, alsof je de fokking dalai lama zelf bent. En waarom niet? Dat wil niet zeggen dat morgen de hele wereld anders zal zijn. Wel verandert jouw wereld. Dit is wat je kunt doen. Doe jezelf en de wereld een plezier. Probeer het. Een dag.
Hoe toepasselijk kan de tekst van een discohit van dertig jaar geleden zijn?
Zippin’ up my boots
goin’ back to my roots
To the place of my birth
back down to earth.
I’ve been standing in the rain
drenched and soaked with pain
Tired of short time benefits
and being exposed to the elements.
I’m homeward bound
got my head turned around.
Zippin’ up my boots
goin’ back to my roots
To the place of my birth
back down to earth.
Ain’t talkin’ ’bout no roots in the land
talkin’ ’bout the roots in the man.
I feel my spirit gettin’ old
it’s time to recharge my soul.http://www.blogger.com/img/blank.gif
I’m zippin’ up my boots
goin’ back to my roots
To the place of my birth
back down to earth.
Kijk en luister (en geniet?!) - hier is de discoklassieker van Odyssey.
En kijk even op dit blogje voor het verband met de crisis.
Gebrek aan vertrouwen, en verlangen naar verandering. Dat is waar we staan. Het materialisme is doorgeslagen. Er is een immaterieel antwoord nodig op de materiële crisis. Hoe verschuiven we de focus van korte termijn gewin naar lange termijn geluk?
De financiële crisis heeft alles te maken met waarden. En dat is heel wat anders dan beurswaarde. De financiële waarde van bedrijven en vastgoed blijkt schromelijk overschat, terwijl de immateriële waarde zwaar is onderschat. We zijn bedrijven en bezittingen opnieuw aan het waarderen. Dat kunnen we ook doen met de mensen die er aan verbonden zijn. Want organisaties uit bestaan uit mensen. Zij vormen het werkelijke kapitaal. Dat menselijk kapitaal kun je ook waarderen. Niet door hen op de balans te zetten. Of door te speculeren over hun toekomstige waarde of schaarste. Het kan door hen naar waarde te schatten.
Mensen naar waarde schatten kan dagelijks. Niet materieel, in de vorm van bonussen met alle mogelijke ontsporingen van dien. Nee, immaterieel. In de vorm van werkelijke en individuele waardering. Menselijk, betrokken. Oprecht en waarachtig. Aandacht voor iemands inzet, voor iemands betrokkenheid. Als iemand iets goed doet. Of het goede doet. Een compliment, applaus. Elke keer. Elke keer? Ja, elke keer weer!
Dit is een fragment uit een artikel dat onlangs verscheen in Tijdschrift voor Management Development (pdf download). Een bewerkte versie vind je hier. Geschreven met Marius Rietdijk en Bram Schaper van plimenten.com
Laat het me weten als het tegenzit. Als je er doorheen zit. Als je het niet meer weet. Vertel het me als je producten uit de schappen verdwijnen, als je subsidie wordt ingetrokken of als je in de peilingen op nul staat.
Want als het crisis is kun je wat aan mij hebben.
Ik weet uit eigen ervaring: een crisis is naar, maar het hoeft niet erg te zijn. Je kunt er beter van worden. In een crisis wil iets tevoorschijn komen, onderaan de trap ligt een cadeau. Ik help je graag het te vinden.
Crisis en transformatie, mijn nieuwe boek VRIJ! gaat erover.
Eigenlijk ontzettend grappig. Al die aandacht voor Barack Obama. Die hooggespannen verwachtingen. Of oververspannen verwachtingen? Je zal toch in zijn schoenen staan. ‘Aller ogen zijn gericht op Kwatta.’ Hoe trek je dat? Dan moet je wel heel stevig in je schoenen staan.
Tegelijkertijd is het ook vermakelijk dat we ‘Oeh’ en ‘Aah’ roepen over een heel gewoon mens. Want ook Barack Obama is gewoon een mens. Die volgens zijn vrouw Michelle net als elke andere man de vuilniszakken moet buiten zetten: ‘Yes you can!’ En toch is ie bijzonder. Waarom eigenlijk?
‘Hij is… zo begrijpelijk, zo toegankelijk, zo menselijk,’ hoor je dan. Hoezo bijzonder?! Is het niet bizar dat het zo bijzonder is dat iemand normaal doet?! Want wat is er nou bijzonder aan begrijpelijk, toegankelijk, menselijk zijn? Normaal doen is blijkbaar niet normaal… Hoe normaal doe jij?
Doe de test: Hoe Obama ben ik?
> Integer - nooit / soms / vaak / altijd
> Transparant - nooit / soms / vaak / altijd
> Betrouwbaar - nooit / soms / vaak / altijd
> Begrijpelijk - nooit / soms / vaak / altijd
> Begripvol - nooit / soms / vaak / altijd
> Betrokken - nooit / soms / vaak / altijd
> Respectvol - nooit / soms / vaak / altijd
Hoe scoor je? Hoe Obama ben jij?
[Punten: nooit = 0, soms = 1, vaak = 2, altijd = 3]
UITSLAG
Level: 1 / 0 - 7 punten - Werk aan de winkel!
Er is voor jou nog een wereld te winnen. Het kan alleen maar beter worden. Voel je je vaak gewantrouwd? Onbegrepen? Respectloos behandeld? Als je hieraan gaat werken zullen mensen je meer gaan vertrouwen. Je zult meer voor elkaar krijgen en je relaties zullen verbeteren. Misschien gaat je liefdesleven er zelfs op vooruit! Maar denk voorlopig nog niet aan kinderen. Voor het dragen van echte verantwoordelijkheid is het nog te vroeg. Oefen eerst in kleine kring, met vertrouwde mensen. Neem ze met je mee, leg ze uit waar je bent. Vraag begrip voor jou en wat je te doen hebt. Dat is al een goede oefening. Succes! Je kunt het!
Level: 2 / 8 - 14 punten - Je bent op weg!
Je begrijpt hoe het werkt. Hoe meer je zelf iets aan de dag legt hoe meer je ervan terugkrijgt. Wil je meer vertrouwd worden? Wees betrouwbaar. Wil je meer respect? Toon respect. Wil je meer begrip van andere mensen? Heb begrip voor een ander. Je kent inmiddels het principe van wederkerigheid. Wat je geeft krijg je terug. Ga door, en oefen met verantwoordelijkheid nemen. Vraag er ook om, als je denkt dat je het aankunt. Je kunt gaan denken aan kinderen, en ook aan een leidingegevende rol. Wees zo open en duidelijk als je kunt over wat je wilt en wat mensen van je kunnen verwachten. Dat is de best denkbare oefening voor nu. Doen!
Level: 3 / 15 - 21 punten - Gefeliciteerd!
Je hebt een hele weg afgelegd. Aan jou kun je grote verantwoordelijkheden toevertrouwen. Want daar kun jij mee omgaan. Je kent jezelf, inclusief je vervelende kanten. Je kent de valkuilen van het ego, want je bent je er zelf genoeg ingestapt. Je laat je steeds minder gek maken en bescheidenheid siert je inmiddels. Je laat je nergens meer op voorstaan. Je hebt begrip voor andermans tekortkomingen, want je kent die van jezelf goed genoeg. Uit eigen ervaring weet je: eerlijk duurt het langst. Je hebt niets te verbergen. Je vertrouwt jezelf, en daarom ben je zo betrouwbaar. Je bent een voorbeeld voor je omgeving - een aanwinst voor deze wereld. Van harte!
Pijnlijke tijden. Vooral voor de gevestigden. Voor iedereen die dacht het voor elkaar te hebben. Zoals: binnenkort met pensioen. Dat duurt ‘ineens’ een stuk langer. En: welk pensioen? Het kan ‘zomaar’ verdampen. Als organisatie heb je er een probleem (‘aandachtsgebied’) bij: de vijfenvijftigplusser die nog jaren ‘mee moet’.
Niet lang geleden werkte ik met operators op een energiecentrale. Een behoorlijk deel van hen werkte daar al meer dan dertig jaar. Bij de oplevering van het complex waren ze ingestroomd. Net klaar met hun technische opleiding. Trots op hun werk bij hun centrale. In ploegendiensten. Leuk werk met leuke toeslagen. Opgewekt wekten ze stroom op. Dat opgewekte ging er in de loop van de jaren wel wat van af. Automatisering en bezuinigingen betekenden steeds minder collega’s. Dus ook minder gezellig. Vooral ’s nachts. Maar het bleef hun werk op hun centrale.
Toen kwam de eerste uitstroom op gang. Collega’s die gebruik maakten van alle goudgerande regelingen die tot voor kort bestonden. ‘Ben je van voor of na 1-1-47?’ was de meest gestelde vraag. ‘Van daarvoor’ kon gaan vissen met z’n maten en gaan fietsen met z’n vrouw, ‘van daarna’ had pech en bleef boos achter. Die moesten ‘ineens’ nog heel lang. Veel langer dan waar ze op gerekend hadden. Maar de grootste schok moest nog komen. Dat waren hun nieuwe collega’s. Dertig jaar jonger. Goed opgeleid. En ambitieus.
Deze ‘jonkies’ bestonden het om na een week te zeggen: ‘Zo, nou wil ik wat anders doen!’ Stel je voor… Je hebt dertig jaar lang dag en nacht min of meer hetzelfde werk gedaan. Dan komt er iemand binnen die zich na een week begint te vervelen. Iemand met een hbo-opleiding, terwijl jij mbo-er bent. Die vanwege zijn leeftijd en ervaring de helft verdient wat jij verdient. Maar ondertussen wel twee keer zo snel werkt. Alleen al omdat hij alles veel eerder begrijpt dan jij. Ineens ben je oud, langzaam en duur.
Ondertussen zijn er veel mensen van in de vijftig en zestig die het juist goed doen. Die iets toevoegen. Die vanwege die waarde gevraagd en gewaardeerd worden. Wat aan hen opvalt is dat ze niet bezig zijn met machtsspelletjes. Ze zijn integer en toegankelijk. Je ziet jonge mensen naar hen toetrekken. Die voelen zich bij hen op hun gemak. De grijze haren zijn eerder vertrouwenwekkend dan indrukwekkend.
Deze senioren weten heel goed wat ze allemaal niet weten. Hun mobieltje vinden ze vaak al te ingewikkeld. Maar ze weten ook dat het daar uiteindelijk niet om gaat. Ze weten wat ze waard zijn. Ze kennen hun eigen waarde, ze hebben eigenwaarde. Het laatste wat ze doen is concurreren. Want ze weten dat ze daar veel te oud voor zijn. Wat ze wel kunnen is aansluiten, levelen. Deze mensen verdienen op een natuurlijke manier respect. Sterker nog, ze zijn in de ogen van jonge mensen zelfs cool.
Hoe ben je overduidelijk old school maar ondertussen toch alom gewaardeerd? Door te genieten van het aanstormend talent. Door niet bang voor ze te zijn. Je bent toch ook niet bang voor de ontwikkeling van je kinderen? Daar geniet je toch van? Het bestaansrecht van een senior wordt bepaald door zijn waarde voor een junior. Niet door de baas te spelen. Want dat lukt vroeg of laat toch niet meer. Praktisch? Heb je als senior de moed om elke junior in je omgeving de vraag te stellen: ‘Ben jij blij met mij?’ En: ‘Wat zou ik kunnen doen of laten waardoor jij blij van mij wordt?’
Goede kans je te horen krijgt: ‘Geef me de ruimte’, ‘Vertrouw me’, ‘Laat het mij op mijn manier doen’, ‘Zorg goed voor me’, ‘Wees niet bang’, ‘Luister naar me’, ‘Wees duidelijk’, ‘Wees eerlijk’, ‘Laat je waardering blijken’, ‘Vertel me vooral wat goed gaat’, ‘Wees doorzichtig’, ‘Hou niets achter’. Inderdaad, alle bekende antwoorden. Je weet het allang. En nu gewoon doen. Dan kun je nog jaren mee. Old School Rules!
De is de verkorte versie van een langer artikel dat verscheen in Tijdschrift voor Management Development, winter 2008.
