Van wie moet dit?
Di 18 Mrt 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Verwachtingen, Vrijheid, Rust, Ruimte, Vertrouwen, Geluk, Verantwoordelijkheid, Spelen, Oordelen — Andre
Reactie (1)

van-wie-moet-dit_.jpg

‘Van wie moet dit?’ Irritante vraag. En de kans is groot dat het antwoord luidt: ‘Van niemand’. Dit moet van helemaal niemand. Behalve van jezelf. Jij bent waarschijnlijk zelf de grootste slavendrijver die je kent. Al zul je misschien zelf denken dat er nog grotere slavendrijvers zijn. Waarschijnlijk de mensen waarvan je het hebt overgenomen. Of waarvan je het voorbeeld hebt uitvergroot.

Ga bij jezelf eens na: is er nu iemand die zegt dat je dit moet doen? Is het antwoord ‘Ja’, ga daar dan mee in gesprek. Goeie kans dat het antwoord ‘Nee’ is. Ga dan bij jezelf te rade. Welke stemmetjes vertellen je dit? Waar komen die vandaan? Je hebt ze blijkbaar in je, want je hoort ze. Maar zijn ze ook echt van jou? Of zijn het misschien stemmen van ooit? Stemmen van mensen die je hebben grootgebracht – stemmen uit je jeugd, die je opgeslagen en overgenomen hebt?

Hoe dan ook, en waar die stemmen ook vandaan komen, je bent nu een volwassen mens. Wil je nog bepaald worden door anderen dan jijzelf? Je hebt nu een keuze. Je had geen keuze toen je die stemmen voor het eerst hoorde, misschien wel dagelijks meemaakte. Nu wel. Het is jouw leven. Leef het. Voel je vrij om te doen waar je zin in hebt – omdat je er blij van wordt. Leid je eigen leven. Jij bent de baas. Niemand anders.

En ja, makkelijker gezegd dan gedaan. Want was is het lastig. Ik loop dan aan tegen mezelf. Tenminste, tegen wie ik aanzie voor mezelf. Want het kan niet waar zijn dat ik iemand ben die zichzelf voortdrijft. Ten diepste ben ik dat niet. Ik heb het overgenomen en aangeleerd. En toegeven, het heeft me een eind gebracht. Maar inmiddels ook op een plek waar ik niet langer gelukkig wordt. En dan moet ik oppassen dat ik anderen daar niet de schuld van geef. Maar ik was het echt zelf die mezelf tot hier voortgedreven – althans, dat stemmetje in mij.

Wat mij helpt als ik mijn slavendrijver stil wil krijgen zijn twee dingen. Het echt helemaal zat zijn om te leven zoals ik leef. En een diep gevoeld verlangen naar een ander leven. In eerste instantie wordt de stem, die met tot hier gebracht heeft, dan alleen maar sterker: Doe het niet! Je weet niet wat je weggooit! Hoe moet het dan verder?! Geen idee, eerlijk gezegd. Maar ik wel weet: wat ik doe wil ik niet meer. En hoe meer ik die gedachte durf toe te laten hoe meer ruimte ik voel ontstaan voor wat ik wel wil. Spannend. En benieuwd.

Mededogen. Om te beginnen met jezelf. Een sleutel naar geluk.
Do 27 Feb 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Ontroering, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Verantwoordelijkheid, Oordelen — Andre
Reacties (0)

mededogen-om-te-beginnen-voor-jezelf-de-sleutel-naar-geluk.jpg

Mededogen. Klinkt zo vaag, en groot tegelijk. Onbereikbaar, en niet zo bruikbaar. Mooie gedachte, maar wat moet je ermee? Hoe kan ik mededogen hebben als ik al genoeg aan mijn kop heb? Als er al zoveel tegen zit ook nog tijd hebben voor een ander? Dat gaat er echt niet meer bij. Ik heb genoeg aan mezelf en mijn eigen sores. Genoeg ellende om op te lossen. Ga me eerst maar eens bepalen tot mijn eigen zaken.

En precies daar zat voor mij de doorgang. Bij mezelf. Het besef dat ik mededogen mag hebben met mezelf. Dat ik mezelf niet zo hard hoef te vallen. Dat ik niet alle tegenvallers op mezelf hoef te betrekken. Niet van alles hoef te denken dat het allemaal door mij komt. Dat het mijn eigen schuld is. Dat ik lief mag zijn voor mezelf. Mezelf de tijd en de rust mag geven om bij te komen. Moe mag zijn. Omdat er nou eenmaal veel gebeurd is waar ik moe van ben. Daar mededogen voor voelen. Vriendelijk zijn voor mezelf.

Wat ik merk is dat er met het mededogen met mezelf, mededogen met een ander naar boven komt. Het lijkt wel vanzelf te gaan. Maar wel in een volgorde. Eerst ik, en dan de ander. Mededogen met een ander is een gevolg van mededogen met mezelf. Het werkt onbedoeld en onbewust. En zo krijg ik een kado, twee zelfs. Mededogen met mezelf geeft me de rust en overgave waar ik naar verlang. Even niets hoeven, van mezelf. Mezelf niet meer zo opjagen en afstraffen. En vanzelf doe ik het ook minder naar anderen.

Het duurde lang voor dat het besef kwam dat ik mededogen mag hebben met mezelf. Het heeft iets van gunnen. Mezelf mededogen gunnen. En wat mij helpt zijn mensen om me heen die het me ook gunnen. Die met mededogende ogen naar mij kijken. Maar uiteindelijk moet ik het zelf doen. Met andere ogen naar mezelf kijken. Vriendelijk. Met liefde, om het grote woord maar te noemen. Mededogen is een liefdevolle blik – op mezelf. Die vanzelf een liefdevolle blik op de mensen om me heen oplevert. En zo kan ik uit mijn kijk op mijn omgeving afleiden hoe liefdevol ik naar mezelf ben.

Noot: Mededogen is wat anders dan medelijden. Medelijden kan zielig maken. Voelt niet stevig. Je kunt bijvoorbeeld met mededogen naar een ander en diens leven kijken. Dan heb je een begripvolle blik, zonder dat je in de ellende die je ziet opgaat of verdwijnt, waardoor die ander ook niet veel meer aan je heeft. Medelijden kan meehuilen worden, waar een ander meestal niet mee geholpen is. Met mededogen blijf je bij jezelf, en kun je er voor de ander zijn.

Narigheid komt voort uit machteloosheid en frustratie – van jezelf, over jezelf.
Di 25 Feb 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Vergeving, Schaduw, Liefde, Verbinden, Overgave, Ontroering, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Geluk, Verantwoordelijkheid, Oordelen — Andre
Reactie (1)

narigheid-komt-voort-uit-machteloosheid-en-frustratie-van-jezelf-over-jezelf.jpg

Veel gedoe met anderen kun je voorkomen als je in de gaten hebt hoe het met jou zelf gaat. Dat je bijvoorbeeld moe bent. Misschien wel afgepeigerd, of zelfs uitgeput. Of dat je geïrriteerd bent, gespannen of boos. Vaak heb je dat van jezelf niet in de gaten. Misschien omdat het zich langzaam ontwikkelt, zich ongemerkt heeft opbouwd. Je denkt dat het allemaal wel meevalt, maar mensen om je heen pikken het op. Vaak onbewust, maar dan heb je de poppen wel aan het dansen.

Vaak ben je je er niet van bewust hoe je je gedraagt – en de ander is zich er meestal niet van bewust hoe ie daar weer op reageert. Dan heb je zomaar gedoe, dat vaak nergens over gaat. Ja, over emoties – die alle kanten op gaan. Grappig om van een afstandje naar te kijken, maar niet als je er zelf middenin zit. Soaps zijn gebaseerd op dit menselijk gedoe. Goede Tijden Slechte Tijden is niet voor niets al een kwart eeuw zo goed bekeken. Een en al herkenning.

Veel van die narigheid komt voort uit machteloosheid en frustratie – van jezelf, over jezelf. Je denkt dat het gaat over iets buiten je, iets dat anderen gedaan hebben. Daar ben je chagrijnig of boos over. Het is hun schuld. Maar meestal gaat het over jezelf. Jij wilt iets – maar je krijgt het niet voor elkaar. Jij maakt je ergens druk over – maar er gebeurt niets. Jij wilt het anders – maar niemand doet mee. Jij bent boos… en je geeft een ander de schuld. Want de ander werkt niet mee, die begrijpt het niet, die wil niet luisteren.

Maar diep van binnen weet je: Ik ben boos op mezelf. Boos dat je iets wilt wat je niet lukt, en boos dat je daarbij afhankelijk bent van anderen. De doorgang ligt voor de hand. Bepaal je tot jezelf. Bepaal je tot wat binnen je eigen macht ligt. Doe wat je zelf kan doen en doe dat goed. Hou op met je druk maken over zaken waar je niet over gaat. Zoals de mensen om je heen: je partner, je kinderen, je collega’s, je buren. Want je gaat er niet over. Bepaal je tot jezelf en doe wat je kunt. Het scheelt je veel gedoe. En je wordt er een stuk gelukkiger van.

En ja, wat is het lastig om je tot jezelf te bepalen. Want de hele dag heb je mensen om je heen, die van alles vinden en die van alles willen. Misschien wel iets van jou vinden en iets van jou willen. Die hun stemmingen hebben en die uitstralen – ook naar jou. En blijf dan maar eens bij jezelf. Niet gevoelig voor andermans stemmingen – terwijl je er wel mee werkt of leeft! – zonder gevoelloos te worden. Jezelf afsluiten voor andermans stemming, zonder je hart te sluiten – omdat je het met die ander liever goed wilt hebben.

Wat ik – met veel vallen en opstaan! – doe, is eerst zo goed als ik kan onderzoeken of ik boos ben. Boos op mezelf wel te verstaan, boos omdat ik de macht buiten mezelf leg. Boos omdat ik me afhankelijk maak van een ander, waardoor ik me machteloos en gefrustreerd voel, soms tot huilens toe. Maar dat is huilen naar buiten, huilen om aandacht en begrip. Als dat zo is laat ik me nog teveel bepalen door die ander.

Andersom, als ik me genoeg tot mezelf weet te bepalen en me minder druk maak om wat een ander mij aan zou doen, merk ik minder boosheid bij mezelf. Ik kan me dan wel verdrietig voelen, heel verdrietig. Tot huilens toe – en toch is het een ander huilen dan huilen van boosheid. Stiller, bij mezelf. Maar dat gebeurt pas als ik geen reden meer heb om boos te zijn.

Dan kan ik verdrietig zijn dat ik het met een ander niet lukt, dat we niet samen kunnen zijn, dat het tussen ons niet werkt. En vanuit dat verdriet kan ik rustiger en meer overwogen beslissen dat het beter is om met die ander niet iets te willen, of niet meer te willen. Dan kan ik langzaam maar zeker ook met plezier en dankbaarheid terugkijken op wat er geweest is. En wat misschien ooit weer kan komen, misschien in een andere vorm – maar wat er nu niet is.

Aan het eind van je leven begrijp je de loop van je leven. Dat is vroeg genoeg.
Do 2 Jan 2014 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Toeval, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Leed, Tevredenheid, Oordelen — Andre
Reacties (0)

aan-het-eind-van-je-leven-begrijp-je-de-loop-van-je-leven-dat-is-vroeg-genoeg.jpg

Kun je het verdragen? Dat het leven onbegrijpelijk is? En zich niet laat regelen? Dat het leven je overkomt? Dat er grotere machten in het spel zijn dan je ooit zult kunnen bevatten? En dat je niet veel anders kan doen dan omgaan met wat zich aandient.

Aan het eind van je leven kun je er misschien iets van begrijpen. En zien dat het goed is. Of niet eens goed is, maar is. Dat het leven gelopen is zoals het gelopen is. Dat je gedaan hebt wat je gedaan hebt. Op jouw manier.

En dat willen sturen en regelen heel menselijk is, maar vaak niet lukt. Omdat het leven zijn eigen loop heeft. Je gaat er niet over. Niet over je eigen leven, en niet over andermans leven. Aan het eind van je leven ontdek je de betrekkelijkheid ervan. Die ervaar je dan aan den lijve. Letterlijk.

Ik maakte het mee met mijn zieke vader. ‘Alles is zo betrekkelijk,’ zei hij steeds. Het laatste dat ik van hem verwachtte. ‘Je begint steeds meer op Prediker te lijken pa,’ zei ik. Hij moest lachen. Hij begreep welk bijbelwoord ik bedoelde: ‘Een en al vluchtigheid, zegt Prediker, een en al vluchtigheid, alles is even vluchtig.’*

Wat een rust. Wat een overgave. Daar verlang ik ook naar. Of moet je daar eerst voor doodgaan?

*) Voor de liefhebber: Prediker 1, vers 2.

Gaat het over je vader en moeder? Of om wat je hen hebt overgenomen?
Woe 18 Dec 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Vergeving, Liefde, Overgave, Verwachtingen, Vrijheid, Rust, Ruimte, Geluk, Tevredenheid, Verantwoordelijkheid, Spelen, Oordelen — Andre
Reacties (0)

gaat-het-over-je-vader-en-moeder-of-om-wat-je-van-hen-hebt-overgenomen.jpg

Je kunt je leven bezig zijn met je vader en moeder. Over hun impact op jouw leven. Over je jeugd, en hoe jou dat bepaald heeft. Natuurlijk, de ervaringen in je eerste jaren laten diepe indrukken bij je achter. En je ouders waren daarbij, of in de buurt. Maar dat wil nog niet zeggen dat het aan hen ligt hoe jij met die indrukken bent omgegaan. Of vanaf nu mee om wilt gaan. Die indrukken bestaan waarschijnlijk uit het voorbeeld dat je hebt gezien en meegemaakt. Meestal het voorbeeld dat je ouders je gegeven hebben. Waarschijnlijk grotendeels onbewust. Net zo goed als jij het onbewust hebt opgepikt en overgenomen.

Want kinderen leren door kopiëren. Je doet na wat je ziet. En zo ga je vanzelf lijken op je ouders. Vaak meer dan je zelf in de gaten hebt. En nog steeds. Dat overnemen daar kun je nu nog bij. Door te kijken naar je ouders, te zien hoe zij leven. Met hen te praten over wat zij belangrijk vinden. En bij jezelf na te gaan hoe dat voor jou ligt. Maar dat lukt alleen als je niet boos bent over wat zij je hebben aangedaan.

Wat daarbij helpt is naar hen kijken of ze bijvoorbeeld een oom en tante zijn. Dat maakt hen voor even wat meer los van jou. Je ziet ineens mensen die ook maar hun best doen, en hebben gedaan. Die het vaak ook niet wisten, en deden wat hen op dat moment het beste leek. Net zo goed als jij dat nu misschien met je eigen kinderen doet. Bijna alle ouders doen wat binnen hun vermogen ligt. Die van jou waarschijnlijk ook.

Het is nu aan jou om te onderzoeken wat je van hen hebt overgenomen, wat je daarvan bevalt, en van de rest te zeggen: Niet meer nodig, weg ermee. Vaak ligt dat op het niveau van waarden en normen. Over hoe het hoort, en over ‘Kan niet, mag niet’. Onderzoek dat bij jezelf, en gooi weg wat je niet meer dient. Je maakt jezelf gelukkiger, en de relatie van je ouders verbetert – ogenblikkelijk.

Een mening. De meest voorkomende belemmering van ontwikkeling.
Vrij 6 Dec 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Geluk, Leed, Verantwoordelijkheid, Oordelen — Andre
Reacties (0)

een-mening-de-meest-voorkomende-belemmering-van-ontwikkeling.jpg

Opvattingen en meningen, onwrikbaar en vooropgezet, zijn de dood in de pot. Je weet het, maar wat is het lastig om het te laten. We barsten ervan. En het belemmert onze communicatie, die vaak niet veel meer is dan een uitwisseling van opvattingen en meningen, en die vaak leiden tot oeverloze discussies en debatten waarin het uiteindelijk gaat over wie er gewonnen heeft. Het schiet niet op en je leert er niets van. Het levert geen ontwikkeling op maar stilstand en achteruitgang. Ontwikkeling gedijt in ruimte en vrijheid, belangstelling en nieuwsgierigheid – naar de ander. Luisteren in plaats van praten. ‘Vertel eens.’ Vragen stellen in plaats van meningen ten beste geven. ‘Hoe kijk jij daar tegenaan?’ Je verplaatsen in de ander. ‘Oh, zie jij het zo?!’

Maar hoe leer je dat in hemelsnaam? Door eerst zelf stil te worden. Dat is waar ik achter kom. Stil worden temidden van de drukte – de drukte in mezelf. M’n kop houden terwijl het in m’n kop stormt. En het helpt als er iets gebeurt waar ik stil van word. Maar echt stil word ik pas van zaken van leven en dood. Als er een kind geboren wordt, of een ouder dood gaat. Dan telt niet wat ik allemaal vind. Dan zie ik ineens hoe toevallig mijn opvattingen en wisselend mijn meningen zijn. En hoe ik mezelf en anderen daarmee tekort doe. En hoe alles juist kan stromen als ik open sta voor wat er is en me over geef aan het leven zelf. Wat ook niet anders kan, in het geval van leven en dood. En de kunst is natuurlijk om dat gevoel van openheid en kwetsbaarheid mee te nemen en bij je te houden als het leven eventjes minder spannend is.

Ben je je eigen beste vriend?
Zat 16 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Verbinden, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Geluk, Oordelen — Andre
Reacties (0)

ben-je-je-eigen-beste-vriend.jpg

Je komt alleen, en je gaat alleen. Een waarheid als een koe. Het klinkt zo ‘alleen’. Maar ben je alleen? Of kun je met jezelf zijn? En wie is dan ‘jezelf’?

Wat helpt is een onderscheid te gaan maken tussen je ‘kleine ik’ en je ‘grotere zelf’. Je kleine, dagelijkse zelf ken je wel. Die is dit nu aan het lezen en vindt daar iets van. Die kan blij zijn en zich zorgen maken, is soms boos en dan weer opgelucht.

Je grotere, eeuwige zelf is minder bekend, meer op de achtergrond. Die bracht je misschien op het idee om dit te gaan lezen. Die oordeelt niet en is stil aanwezig. Daar kun je bij terecht als je even het niet meer weet, en goede raad nodig hebt.

Inderdaad, als een goede vriend, door en door betrouwbaar, die er altijd voor je is. Dat ‘grotere zelf’, die kan – en wil! – je beste vriend zijn.

Vriendschap met je ‘grotere zelf’ zorgt ervoor dat ‘alleen’ zijn een andere klank krijgt. Alleen zijn is dan thuis zijn. Thuis bij jezelf. Met wie je in wezen bent. Je eigen beste vriend.

Bemoei je met je eigen zaken. Dat zijn er meer dan genoeg.
Woe 13 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Geluk, Verantwoordelijkheid, Oordelen — Andre
Reacties (0)

bemoei-je-met-je-eigen-zaken-dat-zijn-er-meer-dan-genoeg.jpg

Bepaal je tot jezelf. Als je dat serieus neemt heb je druk genoeg.

En als dat niet zo is onderschat je de omvang van jezelf. Want je bent groter dan je denkt. Veel groter. Je hoofd kan helemaal niet bevatten hoe groot je bent.

Je kunt een idee krijgen van je eigen omvang als je ophoudt je druk te maken over anderen. Dat geeft ruimte die je kunt besteden aan jezelf.

Bovendien is er geen afleiding van anderen die weer reageren op jou bemoeienis met hen. Wat een rust. Dat is nou tijd voor jezelf nemen.

Aan elke nare gebeurtenis is iets moois te beleven
Maa 11 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Verwachtingen, Verlichting, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Leed, Oordelen — Andre
Reactie (1)

aan-elke-nare-gebeurtenis-is-iets-moois-te-beleven.jpg

Ga eens na bij jezelf. Echte tegenslag. Zat er een lichtpuntje in? Is er ergens iets te ontdekken waarvan je zegt: Ja, daar zat een doorgang naar iets moois? Waarschijnlijk wel. Een scheiding, een ziekte, overlijden, het kan – ondanks alle pijn en verdriet – ondertussen ook een prachtige ervaring opleveren. Als je stil staat bij wat er gebeurt. Als je niet alleen verdwijnt in de pijn van de gebeurtenis en overmand wordt door verdriet, maar ook in staat bent om er af en toe van een afstand naar te kijken.

Dan zie je hoe je kunt opknappen van de ruimte die een scheiding brengt. Hoe de relatie met je kinderen kan verbeteren als de spanning van je partnerrelatie verdwenen is. Hoe kwetsbaar en toegankelijk iemand kan worden als ie ziek is. Hoe overlijden mensen bij elkaar kan brengen als het verdriet er mag zijn. Hoe je met andere ogen naar je ouders kunt kijken als ze ziek worden of er niet meer zijn. Hoe problemen zichzelf op lijken te lossen in het zicht van de dood omdat alles ineens betrekkelijk wordt. Hoe sterk een kind blijkt te zijn dat terminaal ziek is en wat een kracht dat kind kan geven aan zijn omgeving.

We kennen allemaal voorbeelden. Misschien is dat wel de kunst van het leven. Weten dat het nooit alleen maar donker is. En dan het licht, hoe weinig ook, kunnen ervaren. Dan kun je een mooi leven leiden, en een rijk mens zijn.

Durf je jezelf te zijn? (Video)
Maa 11 Nov 2013 - Geplaatst onder: Zingeving, Bewustwording, Inspiratie, Authenticiteit, Ego, Schaduw, Intuïtie, Liefde, Overgave, Spiritualiteit, Ontroering, Verwachtingen, Vrijheid, Rust, Ruimte, Crisis, Vertrouwen, Geluk, Verantwoordelijkheid, Spelen, Oordelen — Andre
Reacties (0)

‘Was dit inspirerend? Ja! Heeft dit met management te maken? Ja! Is dit praktisch? Ja! Heel concreet.’
Korte sfeerimpressie van een avond spreken bij de Spirituele Management Tafel.

Reactie van Jos Rovers, partner in Het Eerste Huis, de organisatie achter de avond:

‘Je hebt een mooie avond gebracht. Je vertelt wat iedereen al weet, maar je laat ons er opnieuw naar kijken. Met andere ogen. Met nieuwe ogen. Daardoor zagen we de dingen zoals we ze niet eerder zagen. Met meer diepte, meer glans, meer betekenis. Je doet dat met mooie verhalen, die boeien. Je laat veel van jezelf zien en dat geeft een speciale verbinding met de zaal; maakt het intiem, gezellig, leuk. En er is schoonheid; in de foto’s de filmpjes, de muziek. Jij bent er een meester in om alle alledaagse dingen uit te lichten. Zoals je dat met je foto’s doet, zo doe je dat met alles dat elke dag voorbij komt. En daardoor geef je betekenis aan de gewone dingen van het leven.’

De ondertiteling bij de quote van een andere deelnemer: ‘Ik geloof dat de kracht ergens in me zit. Maar ik weet niet goed hoe ik daar bij moet komen. En daar heeft vanavond bij geholpen.’