
Op een ochtend wordt er aangebeld. Twee – zo te zien Surinaamse – dametjes staan op de stoep. Ze kijken me stralend aan en vragen of ze me een blaadje mogen geven. Ik zeg dat het goed is maar dat ik ze daarna niet meer wil zien. Daar moeten ze wel om lachen want ze weten dat ze toch weer langs komen. Ik ook.
Het blijken twee blaadjes te zijn. Ontwaakt! en daaronder De Wachttoren. Mijn oog valt op het woord SEKS dat daar groot op staat. Ik vraag of dit nummer over de liefde gaat. Ze moeten weer lachen en zeggen dat dat inderdaad het geval is: het gaat over de bijbelse kijk op liefde.
Ik vraag of die bijbelse kijk op liefde dan ook over liefde voor jezelf gaat. En met pretoogjes zegt de oudste van het stel: ‘Natuurlijk gaat het over liefde voor jezelf! Want als je geen liefde voor jezelf hebt, heb je een ander toch niets te geven?’
We zijn het helemaal eens. Ik bedank ze voor de dagopening.

Via een visualisatie gingen we terug naar onze jeugd. Waar was je? Wat was je aan het doen? Hoe voelde je je toen? En wat is het grootste verschil met nu? Hij antwoordde: ‘Dat ik toen niet wist dat ik gelukkig was…’
Hij probeerde niet gelukkig te zijn. Hij was het gewoon. Had nergens spijt van. Geen zorgen. Geen verleden, geen toekomst. Hij leefde in het heden. Hij was gelukkig, in het nu. Zonder het zich bewust te zijn. Hij had er geen weet van.
Gelukkig maar, hij wist niet dat hij gelukkig was. Anders zou hij gelukkig willen blijven. En daar word je ongelukkig van. Want gelukkig willen zijn werkt niet. Willen kan je van A naar B brengen. Maar je wil schiet tekort als het over geluk gaat. Erover denken helpt ook niet.
Gelukkig zijn gebeurt in je hart. Je kunt het voelen als je niets wilt, en nergens aan denkt. Als een kind. Spelend en blij. Nog onbevangen.
Via een visualisatie gingen we terug naar onze jeugd. Waar was je? Wat was je aan het doen? Hoe voelde je je toen? En wat is het grootste verschil met nu? Hij antwoordde: ‘Dat ik toen niet wist dat ik gelukkig was…’ Hij probeerde niet gelukkig te zijn. Hij was het gewoon. Had nergens spijt van. Geen zorgen. Geen verleden, geen toekomst. Hij leefde in het heden. Hij was gelukkig, in het nu. Zonder het zich bewust te zijn. Hij had er geen weet van.
Gelukkig maar, hij wist niet dat hij gelukkig was. Anders zou hij gelukkig willen blijven. En daar word je ongelukkig van. Want gelukkig willen zijn werkt niet. Willen kan je van A naar B brengen. Maar je wil schiet tekort als het over geluk gaat. Erover denken helpt ook niet. Gelukkig zijn gebeurt in je hart. Je kunt het voelen als je niets wilt, en nergens aan denkt. Als een kind. Spelend en blij. Nog onbevangen.

Eind september werd ons huwelijk volwassen: we waren 21 jaar getrouwd. Eenëntwintig (!) jaar lang, en lang niet altijd gelukkig. Maar ik ben wel gelukkig dat we nog steeds getrouwd zijn.
Dat zit zo. Mijn vrouw zegt tegen mij: ‘Ik ben jouw spiegel.’ Alleen al mij niet tegen die uitspraak verzetten is een hele klus - dat vergt heel wat bewustzijn. En dan nog al mijn verzet tegen de beelden die ik zie - in de spiegel die ze me voorhoudt. Wat ze me voorspiegelt, denk ik vaak in eerste instantie.
Misschien is liefde wel dat je degene die jou de spiegel voorhoudt niet vervloekt, maar dankt. Soms lukt me dat, maar vaak ook niet - domweg omdat die spiegel niet mijn zorgvuldig opgebouwde zelfbeeld toont. Dan verzet ik mij en ga ik volop in de weerstand.
Mijn vrouw ondertussen wil niets liever dan dat ik samenval met mezelf, met wie ik in wezen ben - en niet mijn zelfbeeld loop te spelen. Maar dat zelfbeeld is nou net waar ik aan gehecht ben - dat ken ik goed, want ik heb het zelf met veel moeite in elkaar gezet. Af en toe denk ik dat zij beter weet wie ik echt ben dan ik zelf.
In die 21 jaar ben ik me gaan realiseren dat ik in mijn relatie 1. in een lachspiegel kijk (en mezelf zie, maar er vaak zelf niet om kan lachen) en 2. met een schaduwgevecht bezig ben (en ik dacht aanvankelijk nog met de schaduw van m’n partner - maar wat blijkt? het is mijn eigen schaduw!).
Als je dat doorhebt hoef je ook niet naar een ander om daar hetzelfde spel mee te gaan spelen. Tenzij je van spelletjes houdt die nergens over gaan (behalve dan je eigen onvermogen om jezelf onder ogen te zien). Blijf dan vreemdgaan, ga door met scheiden.
Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het vinden van balans en rust in jezelf. Een relatie kan je helpen die te vinden - als je naar je partner wilt luisteren tenminste. En ophoudt te denken dat het aan die ander ligt. Want je kijkt in de spiegel, en je vecht met je schaduw.

Steve Jobs is dood. Dat voelt naar.
Gelukkig zijn z’n ideeën nog springlevend.
Hier is ie nog een keer, zijn Stanford Commencement Speech 2005.
“Your time is limited, so don’t waste it living someone else’s life. Don’t be trapped by dogma - which is living with the results of other people’s thinking. Don’t let the noise of other’s opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.”
Hier de volledige tekst van zijn toespraak.
“Stay Hungry. Stay Foolish.”

“Wie zich rot voelt, moet gewoon eens Mies nadoen. Voor de spiegel gaan staan, stralen, met je schouders op en neer bewegen alsof je heel erg moet lachen en zeggen: lieve lieve mensen. Je voelt je dan meteen beter.”
– Sanne Wallis de Vries, over het nadoen van Mies Bouwman

Misschien ken je ze al: de stille filmpjes. Filmpjes van een minuut, zonder geluid. Je kijkt naar een langsscherende meeuw, of een rondjesdraaiende vlieger, of op en neer bewegende bovenleidingen. En er is niets te horen.
Verschrikkelijk saai dus. Niets aan. En daarom leuk. Vooral als je je even helemaal concentreert. Op de beweging, die soms ook ontbreekt. Op wat er beweegt, en dat probeert te volgen.
Dan duurt het filmpje ook langer dan je denkt, en tegelijkertijd vliegt de tijd voorbij. Inderdaad, even eruit door er helemaal in te gaan. Lijkt wel meditatie.
Afspeeltip voor wie Alle Dagen Heel Druk is: zet alle filmpjes tegelijk aan en scroll dan op en neer. Word je rustig van.

parijs, augustus 2011
met aandacht zet ze koffie,
en met aandacht schenkt ze die in -
met aandacht wordt het beter, weet ze
het beeld trekt op zijn beurt mijn aandacht
en ik maak een kiekje - later zie ik pas:
het melkmeisje, johannes vermeer
een en al aandacht
meer kikkekiekjes vind je hier
Commercial break.

All Missing Pieces gaat toeren. Ze spelen door het hele land*.
*) Klik in deze link ‘All Missing Pieces’ aan voor de agenda)
Twee maanden lang, van september tot begin oktober.
Inmiddels zeventien 18 optredens in evenveel steden.
Het barst los op vrijdag 9 september in Nijmegen.
Je kunt erbij zijn. Meestal gratis en voor niets.
‘Waar is het feestje? Bij jou is het feestje!’

Niemand zit te wachten op verandering. Ondertussen is verandering de enige constante in ons leven. Wat is dat toch, dat we het zo graag bij het oude willen houden? Waarom die weerstand en dat verzet tegen iets nieuws en wat anders? Heel eenvoudig, je weet wat je nu hebt maar je hebt geen idee van wat je krijgt.
En hoe beter je het hebt, des te lastiger is het om los te laten wat je verworven hebt. Sterker nog, hoe beter je het hebt, hoe steviger je dat vast wilt houden, het behouden - daar word je behoudend van. En daar komt nog bij, hoe ouder hoe minder bewegelijk, en niet alleen fysiek, ook mentaal.
Allemaal heel menselijk, en helemaal begrijpelijk – maar wat moet je ermee, wat nu? Simpel, de wereld verandert, en er zit weinig anders op dan mee te veranderen. Misschien is het een idee om verandering te zien als beweging. Dat klinkt al minder bedreigend: Kom in beweging.
Blijft de vraag: Waarom zou je bewegen? Omdat beweging iets goeds oplevert misschien? Daar heeft juist iedereen ervaring mee. Door je bewust te worden van wat beweging je ooit gebracht heeft, hoef je minder op te zien tegen een volgende nieuwe stap, de beweging die zich aandient, die nu van je wordt gevraagd.
‘Oh ja, toen heeft het me ook wat gebracht, iets waar ik niet op rekende. Ik vroeg er niet om, maar achteraf bleek het een zegen.’ Daar kan iedereen over meepraten. Wat is jouw voorbeeld? Welk bewegen bleek een zegen?

Van buiten overweldigend en imponerend. Van binnen stilmakend en indrukwekkend. Buiten koel, hard en stevig. Binnen warm, zacht en vochtig. Buiten is het licht, binnen is het donker. Buiten blijf je lopen en ontdekken, binnen wil je hangen en blijven. Buiten verleidelijk, binnen vriendelijk. Buiten voel je je nietig, binnen voel je je geborgen.
Meer zien? En meer, en meer, en nog meer?