Je kunt meer dan je denkt. In ons hoofd zitten onze beperkingen. Daar denken we dat iets niet kan. Daarom helpt het om niet te denken maar te doen. Niet te denken of je iets doet (dan slaat de twijfel toe), wel hoe je het doet (daar kun je je hoofd goed bij gebruiken). En niemand hoeft het alleen te doen. Al kunnen we ons wel alleen voelen. En vanuit dat gevoel denken we dat we er alleen voor staan. Dat we het niet kunnen, soms zelfs het leven niet aan kunnen. Dat we hulp nodig hebben. Klopt. Niemand kan het alleen, we hebben elkaar nodig. We hebben behoefte aan de ander. We hebben behoefte aan nabijheid. We hebben behoefte aan liefde. En wie geeft die liefde? De ander. We worden gelukkig van andere mensen. Zoals we er ook ongelukkig van kunnen worden. Als onze liefde niet wordt beantwoord.
Hier lees je de rest van het verhaal, een gesproken column.
Eind september werd ons huwelijk volwassen: we waren 21 jaar getrouwd. Eenëntwintig (!) jaar lang, en lang niet altijd gelukkig. Maar ik ben wel gelukkig dat we nog steeds getrouwd zijn.
Dat zit zo. Mijn vrouw zegt tegen mij: ‘Ik ben jouw spiegel.’ Alleen al mij niet tegen die uitspraak verzetten is een hele klus - dat vergt heel wat bewustzijn. En dan nog al mijn verzet tegen de beelden die ik zie - in de spiegel die ze me voorhoudt. Wat ze me voorspiegelt, denk ik vaak in eerste instantie.
Misschien is liefde wel dat je degene die jou de spiegel voorhoudt niet vervloekt, maar dankt. Soms lukt me dat, maar vaak ook niet - domweg omdat die spiegel niet mijn zorgvuldig opgebouwde zelfbeeld toont. Dan verzet ik mij en ga ik volop in de weerstand.
Mijn vrouw ondertussen wil niets liever dan dat ik samenval met mezelf, met wie ik in wezen ben - en niet mijn zelfbeeld loop te spelen. Maar dat zelfbeeld is nou net waar ik aan gehecht ben - dat ken ik goed, want ik heb het zelf met veel moeite in elkaar gezet. Af en toe denk ik dat zij beter weet wie ik echt ben dan ik zelf.
In die 21 jaar ben ik me gaan realiseren dat ik in mijn relatie 1. in een lachspiegel kijk (en mezelf zie, maar er vaak zelf niet om kan lachen) en 2. met een schaduwgevecht bezig ben (en ik dacht aanvankelijk nog met de schaduw van m’n partner - maar wat blijkt? het is mijn eigen schaduw!).
Als je dat doorhebt hoef je ook niet naar een ander om daar hetzelfde spel mee te gaan spelen. Tenzij je van spelletjes houdt die nergens over gaan (behalve dan je eigen onvermogen om jezelf onder ogen te zien). Blijf dan vreemdgaan, ga door met scheiden.
Uiteindelijk gaat het natuurlijk om het vinden van balans en rust in jezelf. Een relatie kan je helpen die te vinden - als je naar je partner wilt luisteren tenminste. En ophoudt te denken dat het aan die ander ligt. Want je kijkt in de spiegel, en je vecht met je schaduw.
parijs, augustus 2011
met aandacht zet ze koffie,
en met aandacht schenkt ze die in -
met aandacht wordt het beter, weet ze
het beeld trekt op zijn beurt mijn aandacht
en ik maak een kiekje - later zie ik pas:
het melkmeisje, johannes vermeer
een en al aandacht
meer kikkekiekjes vind je hier
Pas op. Dit wordt reclame. Hou op met lezen als je daar niet van houdt. Ik hou er niet zo van. Al dat elkaar aanbevelen. Klef gedoe. ‘Vind ik leuk’ (duim omhoog) en andere moderne communicatie. En toch, af en toe gebeurt er iets waarvan ik denk: het zou goed zijn als toch meer mensen dit weten. Een inspiratieweek in de bergen.
Een week in De Berghut. Een plek in Oostenrijk. Milkaland. Waar je mij vroeger echt niet naar toe kreeg. Wilde ik niet gezien worden. Jodelen en saufen, dirndl en bier. Daar denk ik inmiddels anders over. Zoals wel over meer dingen trouwens. Bijvoorbeeld met twaalf mensen een week lang bij elkaar in een hut.
Ik ben om. De Berghut.com heeft me geholpen. Tenminste, de mensen van, in en om De Berghut. Wat een tent. En dat komt door Hans en Nel. Het is hun huis. En door de mensen die zij er weer naar toe weten te halen. Gasten en mensen die er werken. Die ook weer gasten hadden kunnen zijn. Allemaal goed volk.
Gastvrijheid is een veel te betrekkelijk woord voor wat je daar meemaakt. Je bent gewoon thuis. Je voelt je thuis. Je komt thuis. Maar pas op: eenmaal weer in je eigen huis moet je weer even wennen aan thuis. Want je was thuis. En dan is het de kunst om thuis je weer net zo thuis te voelen als waar je je thuis voelde, in de Berghut.
Je thuis voelen is natuurlijk een betrekkelijk begrip. Uiteindelijk kom je en ben je thuis bij jezelf. Waar je ook bent. Maar daar kan de omgeving wel aan bijdragen. En dat is precies wat in de Berghut gebeurt. Een omgeving die uitnodigt om helemaal jezelf te zijn, om onbeschaamd en onbevangen voluit te leven en je uit te leven.
Dat begint ’s morgens met het geluid van koeienbellen en de geur van versgebakken brood. Dan kan mijn dag al niet meer stuk. Overdag stevig wandelen en een goed gesprek. En ’s avonds vuurtje stoken en goed eten. Met Oostenrijkse streekwijn en dito bier. En nog meer goed gesprek en volop gezelligheid. Wat wil je nog meer?
Wonderlijk om te merken wat er gebeurt als je je zo thuis en op je gemak voelt. Dat wil je altijd en overal. Niet alleen in de Berghut. Dat kan. Een kwestie van doen. Door je concepten en ideeën over hoe het hoort opzij zetten. De conventies en conflicten waarmee je rondloopt achter je laten. En dat kun je daar uitproberen.
Dan is zo’n Inspiratieweek ineens werkelijk inspirerend. Letterlijk, je krijgt de geest. Niet alleen daar, in Milkaland. Ook thuis, en op je werk. Duurzaam. Niet van ‘erg interessant, maar ik doe er verder niets mee…’ - ‘inspirerend’ als dodelijk compliment. Inspiratie in de Berghut is waardevast. Wel zelf vasthouden. ‘Vind ik leuk’.
in de ondergaande zon
drie mannen met hun fietsen
op het havenhoofd van scheveningen
…
ze vinden van alles
zoeken niet naar woorden
die komen op als de zon daalt
…
ik hou van zonsondergangen
van het warme licht
dat ergens op valt
…
warme gloed kan lelijk mooi maken
een betonzee langs het opgespoten strand
massatoerisme dat in dit licht te verdragen is
…
‘deze man bekijkt het van de andere kant
kijkt waar het licht op terecht komt
niet waar het vandaan komt’
…
Dit gedicht - dat eigenlijk een verhaaltje is - schreef ik ‘zomaar’ een paar jaar geleden. Het staat in een eerdere versie in VRIJ! Leef je eigen leven.
En nu staat het ook in Poëzie op Pootjes, een initiatief van de Haagse R.G. Ruysstichting. Het verschijnt zaterdag 28 mei 2011.
Een bundel van meer dan vierhonderd pagina’s met gedichten over het Haagse gevoel. Wat dat ook zijn mag 
Ik geniet van mijn werk,
van de deelnemers, van mijn collega’s
en van wat er allemaal nog meer te beleven valt
want het is vaak op prachtige plekken -
geniet mee als je zin hebt.
Wat je in je leven hebt meegemaakt maakt je gevoelig.
Wanneer je al die belevenissen echt hebt doorleefd, en ook weer hebt kunnen losgelaten, ben je vrij van de pijn en het verdriet ervan.
Wat dan overblijft is een doorleefde kijk en beleving.
Vroeger noemde je dat waarschijnlijk levenservaring en wijsheid – nu heet het bewustzijn.
Die doorleefde kijk en beleving mag je heel serieus nemen.
Tenminste, als ie echt vrij is van persoonlijke pijn en oud verdriet.
Die kijk en beleving bevatten dan per definitie ook medeleven en mededogen.
Zo kun je mensen beter begrijpen en ook een handje helpen.
Bijvoorbeeld door hen zonder oordeel terug te geven wat je aan hen waarneemt - ‘Gewoon’ wat je opvalt.
Zolang er nog iets is dat je irriteert gaat het over jezelf.
Dat duidt dan op iets wat je zelf (nog) niet opgelost hebt.
En hoe meer open en meer verwonderd je naar een ander kunt kijken hoe meer je iemand kunt helpen.
Wanneer je geïrriteerd raakt ontstaat er geheid gedoe.
Ook niets mis mee, want zo kun je dingen ook oplossen.
Maar dan kost het wel veel meer energie.
Een van onze buren, Paul, heeft een ongeneeslijke spierziekte, ALS. Hij wordt steeds zwakker en raakt op den duur volledig verlamd. Een paar jaar geleden nog een gezonde, actieve kerel, groot en sterk, nu zit hij een elektrisch wagentje. Hij was altijd hun huis aan het verbouwen, nu wordt het voor hem verbouwd. Hij kan nauwelijks meer praten, communiceert via een spraakcomputer en heeft 24-uurs verzorging nodig. Hij is halverwege de veertig, hij is getrouwd en heeft twee kinderen, op de basisschool.
Paul heeft een sterke vrouw, Myra. Ze heeft het zwaar maar ze zit niet bij de pakken neer. En ze kan goed organiseren, op een manier die uitnodigend en aanstekelijk is. Vlak voor Sinterklaas gaven Paul en Myra een feest, in het café op het plein om de hoek. Aanleiding was de verjaardag van hen allebei. Reden was hun dankbaarheid. Het stond er vol. Helemaal vol met mensen die op de een of andere manier ‘iets’ doen voor hun gezin.
Tientallen mensen die de kinderen naar school brengen, boodschappen doen en koken, bedden verschonen en de was doen, Paul’s lunch verzorgen en hem medicijnen geven, de kinderen uit school halen, de kinderen naar balletles en het voetbal brengen, en weer halen - tot en met de tafel afruimen, de katttenbak doen, de vuilnisbakken, de broodtrommels, de ontbijtboel, de weekboodschappen, en hulp bij de administratie.
Allemaal vrijwillig aangeboden. Door opa en oma, vrienden, bekenden, buren. Vaak uit henzelf, er is allerlei eigen initiatief. Zo heeft een van de buren voor de zaterdag een kooktoerbeurt georganiseerd. Acht buren doen mee. Rond zessen kun je een van hen met een warme pan of ovenschaal over straat zien gaan. Nog leuker dan de taartenbakwedstrijd op het jaarlijkse straatfeest. Want nu gaat het ook nog ergens over.
Dit zei Myra in haar ‘feestrede’: ‘Ik weet dat iedereen onze dankbaarheid wegwuift met ‘Geen moeite, graag gedaan’. Voor ons is het niet vanzelfsprekend. Vooral mijn leven zou er anders uitzien, als jullie er niet voor ons zouden zijn. Door jullie inzet kan ik ook nog min of meer gewoon ‘de vrouw van’ en ‘de moeder van’ zijn, ben ik niet alleen de facilitaire dienst en de verzorging. We kunnen nog tijd voor elkaar nemen en samen leuke dingen doen. Laten we het glas heffen op onszelf, op elkaar en op het leven! Proost!’
Ton, de vader van Myra, gepensioneerd en toegewijd, zag het allemaal aan op het feest in het café. De opgewektheid, de blijdschap, de dankbaarheid. De mix van licht en zwaar. En hij zegt: ‘Ik woon in een dorp, daar zou je dit verwachten. Maar hoe jullie dit hier in de stad voor elkaar doen, heb ik bij ons nog niet meegemaakt.’
Voor het eerst in m’n leven een prijs gewonnen met een foto, dit kiekje op Nieuwjaarsdag 2010.
De Stichting Rudolf Steiner Vertalingen had ter gelegenheid van Rudolf Steiner’s 150e geboortedag een wedstrijd georganiseerd.
De opdracht was: ‘Hoe ziet u Rudolf Steiner’s impulsen werkzaam in uw eigen werk of in het werk van naderen, in musea, in kunst of in teksten?’
De originele Steiner-tekst die bij mij bovenkwam was:
‘Wil je jezelf doorgronden, kijk naar alle kanten in de wereld. Wil je de wereld doorgronden, kijk in je eigen diepten.’
Vijfentwintig inzenders, met meer dan zestig inzendingen - drie criteria voor de beoordeling: Steiner’s impuls, actueel en persoonlijk
En toen won ik zondag 4 april 2011, in de Hermitage in Amsterdam, de prijs, een prachtige designlamp van Ashok.
Meer kiekjes vind je op mijn kikkekiekjes site.
Een weekje naar de bergen. Daar had ik zin in. Ik ken een paar mensen in de bergen. Hans en Nel. Nou ja, kennen. Ik weet dat ze in de bergen wonen. En dat onze levensinstelling wel overeenkomt.
Hans en Nel zijn een paar jaar geleden De Berghut begonnen. Een gastvrij pension in de Oostenrijkse bergen. Omdat ze er zin in hadden en erin geloofden. Zij leven in het echt waar ik in mijn boeken over schrijf. Leven vanuit je passie, je eigen leven leiden.
Ik heb Hans en Nel voorgesteld wat op een ochtend bij mij opkwam: ik kom bij jullie logeren, en jullie gasten kunnen bij mij terecht voor een goed gesprek. Dat doen we lekker buiten, wandelend, van het uitzicht genietend. Hans en Nel begrepen het direct: iedereen blij. Ze willen me graag Wandelcoach noemen. Ik vind mezelf een Berg&Dal-Gids.
Want soms zit het mee, soms zit het tegen. Het leven gaat bergop en bergaf. Vaak niet makkelijk, maar wat zou het leven saai zijn zonder een bui of een storm op z’n tijd. En wat kun je groeien van tegenslag. Ga maar na in je eigen leven: waar je het meest tegenop zag blijkt achteraf vaak je grootste prestatie of rijkste ervaring.
Daarom in de eerste week van juni (28.05 - 04.06, inclusief Hemelvaart) in de Berghut: Wandelcoachweek met Berg&Dal-Gids André Meiresonne. Wordt leuk, en goed. Zinnig, en nog gezellig ook. Wie weet tot dan!
