Lijn 50. Voor mij de bus tussen Utrecht en Arnhem. Vroeger vaak in gezeten. Nu op weg naar Landgoed de Horst in Driebergen, het voormalige Kerk en Wereld.

Er komt een man de bus in. Lang, blond, wijkende haargrens. Bril met een dun montuur. Jaar of veertig. Zou een Fries kunnen zijn, in ieder geval een noorderling. Hij kijkt me vorsend aan. Indringende blik. De man heeft iets van Stig, de dominee (gespeeld door Niklas Falk) in As it is in heaven. Hij gaat achter me zitten. Ik zie hem voor me op het schermpje van de bewakingscamera.

Bij de volgende halte komt een vrouw binnen. Stevig, rondborstig, blonde krullen. Een echte Hollandse. Ze ontdekt de man, groet hem blij verrast (’Jij ook hier!’) en gaat naast hem zitten. Ze blijken op weg naar dezelfde bijeenkomst ergens op de Utrechtse Heuvelrug. De vrouw vindt de man merkbaar leuk. Door haar aangemoedigd vertelt hij over zijn werk. ‘Ja, ik ben populair bij de gemeente. Ik begrijp het ook niet hoor. Laatst heb ik gemeenteleden nog adderbroedsel genoemd.’ Hij lijkt niet alleen op een dominee, hij is er een!

Ineens remt de bus heel hard. Iedereen schiet naar voren. ‘Dat ging maar net goed!’ zegt de vrouw. ‘Ja, en je hebt hier geen airbag,’ zegt de dominee. ‘Je mag tegen mij aan vallen hoor,’ vervolgt de vrouw. ‘Ik heb een goeie voorgevel. Kun je zacht op landen!’ Dan: ‘Oh, dat mag je niet tegen een dominee zeggen! Laat je vrouw het maar niet horen!’ De dominee zegt niets. Op het schermpje voor me zie ik hem genieten.

Een paar jaar geleden hoorde ik schrijver en cabaretier Arjen Lubach een fragment uit zijn eerste roman voorlezen. Dat kan hij goed, hij heeft een mooie voorleesstem met zo’n Groningse klank erin.

Beroemd in het dierenpark

(…)

Ik ben ooit verdwaald in de vlindertuin van een dierenpark. Mijn moeder zei: ‘Niet te snel lopen. Het is hier nogal benauwd.’

Het was zomer. Ze droeg een rood hemd. Waar de bandjes van haar hemd zaten was haar huid wit. Daarnaast was het rood. Zowel mijn moeder als ik werden eerder rood dan bruin in de zomer en ons haar werd soms zo blond dat mensen dachten dat we albino’s waren.

  Ik wilde wel rustig aan doen, maar ik wilde ook achter vlinders aanrennen. Toen ik een paar minuten achter een groen vlindertje aan had gerend, kon ik mijn moeder nergens meer vinden. Waar ik ook keek, hoeveel mensen ik ook zag, nergens zag ik mijn moeder. Het viel me op dat alle mensen op elkaar leken, behalve op mijn moeder.

  De paden in de vlindertuin vormden een cirkel en ik denk dat ik het kwartier daarop die cirkel wel dertig keer rond ben gerend. Het was heet. Niet alleen in de overdekte vlindertuin, maar ook daarbuiten. Daardoor was het extra heet. Toen ik niet meer kon en begon te huilen pakte een oude vrouw mij bij de arm.

  ‘Jij bent zeker kwijt?’ vroeg ze. Ik ben niet kwijt, dacht ik. Ik ben er nog gewoon. Mijn moeder is kwijt.

  ‘Nee,’ zei ik. Ik probeerde los te komen. ‘Ik zoek mijn moeder.’

  ‘Loop maar mee,’ zei de oude vrouw. Ze nam me mee naar de ingang van het park. Bij de kassa moest ik bij een medewerkster op schoot zitten.

  ‘Wij gaan jouw moeder eens fijn oproepen,’ zei de medewerkster. ‘Ik heet Sandra. Hoe heet jij?’

  ‘Ben,’ zei ik. Ik kreeg cola van Sandra. En koekjes. En daarna weer cola. En een poster van een chimpansee. Die heeft nog jaren boven mijn bed gehangen.

  ‘Wil je het soms zelf doen?’ vroeg Sandra. Ze gaf me de microfoon. ‘Gewoon rustig praten als ik knik.’ Ze knikte.

  ‘Mama,’ zei ik. ‘Waar ben je?’ Ik hoorde mijn stem echoën in de uithoeken van het dierenpark. Overal, in elk restaurant, elk dierenverblijf, aquarium, terrarium en elke speeltuin hoorden mensen mij vragen: mama, waar ben je?

  ‘Mama,’ ging ik door. ‘Er zijn hier walrussen.’ Toen zette Sandra de microfoon uit.

  ‘Hou je van walrussen?’ vroeg ze.

  ‘Dat weet ik niet,’ zei ik. ‘Ik heb ze nog nooit gezien.’

  Na vijf minuten kwam mijn moeder naar de ingang. Ze had gehuild en ze was nog roder dan ze al was geweest. Ze pakte me zo hard beet dat het een beetje pijn deed.

  ‘Ik ben komen rennen,’ zei ze hijgend. ‘Maar hier ben ik.’

  Mijn wang plakte aan haar wang.

  ‘Hoorde je mijn stem?’ vroeg ik. ‘Ik moest in een microfoon praten.’

  ‘Iedereen hoorde jouw stem,’ hijgde mijn moeder. ‘Je bent nu beroemd!’

  Ik schreef het ’s avonds in mijn schrift. Benjamin is beroemd in het dierenpark.

Arjen Lubach, Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend. (Meulenhoff, 2006)

Grappig en ontroerend. Vanaf Sandra komt het allemaal goed. Arjen vertelde me later dat het autobiografisch is. Zo’n moeder gun je elk kind.

Ik heb de kerstvakantie gebruikt om naar buiten te gaan. Wandelen, wat is Nederland mooi. Okee, beauty is in the eye of the beholder. Kiekjes maken, als ik een plaatje zie. Idem. En filmpjes schieten, van wat ik ineens of zomaar zie. Idem idem.

En de tijd genomen om naar binnen te gaan. Op een rij gezet wat ik wel en niet meer wil. Het verschil tussen Hoe Het Hoort en Wat Werkelijk Wil. Ook ambitieus. Kwam mezelf tegen. En anderen.

Blijft je leven stromen, of verstijf je en verstar je? En hoe je uit zelfbescherming jezelf en de rest van de wereld voor de gek kunt houden - of probeert te houden. Wordt vervolgd.

‘Zelfbedrog is het immuunsysteem van de psyche.’ (Theo Maassen, Zonder pardon, 2009) 

Onze kinderen Camiel, Wrister en Quinten hebben de kerstvakantie gebruikt om met hun band All Missing Pieces nummers voor hun nieuwe album op te nemen. Die CD verschijnt dit voorjaar.

Hun vierde single is net uit: Infinity. Over niets minder dan oneindigheid. Noem ik ook ambitie. Met een clip, het bekijken meer dan waard. Vind ik. Kijken maar. En downloaden maar.

Vrijdag 15 januari 2010 staan ze op Eurosonic/Noorderslag in Groningen. Met hun vrienden van Di-Rect spelen ze in het Platform Theater. Dat wordt een volle bak. Vermoed ik.